مهین نسترن – استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان

رامین رضایی شهابی – کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه هنر اصفهان

چکیده

ائل اوبا – شکی نیست که صنعت گردشگری در دنیای امروز از جایگاه ویژه ای میان عوامل رشد و توسعه اقتصادی کشورها برخوردار است.

آمار نشان می دهد آمریکا با نزدیک به 6 میلیارد دلار، بالاترین درآمد حاصل از گردشگری را به خود اختصاص داده است و پس از آن کشورهای اسپانیا و فرانسه در رتبه های بعدی قرار دارند.

صنعت توریسم به عنوان یک عامل اقتصادی عمده و بسیار موثر در سال های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته و به این علت سعی فراوان می شود که حتی الامکان از عوامل موثر در کاهش جریان توریسم جلوگیری به عمل آمده و امکانات لازم جهت رشد و توسعه جهانگردی در کشور فراهم شود.

از جمله مزایایی که صنعت توریسم از نقطه نظر اقتصادی دارد، گستردگی زمینه اشتغال در آن است.

توریسم پول و جمعیت را از مراکز تمرکز و ثقل صنعتی به سوی روستاها و مناطق طبیعی با جاذبه های متنوع می کشاند و به لحاظ این که پول توریست نیز همچون خود او در حال حرکت و جریان است، هر واحد پول توریست بر حسب درجه رشد اقتصادی کشورها از 3 تا 10 بار در سال دست به دست می گردد، لذا صنعت توریسم موجب به وجود آمدن بازده مضاعف در اقتصاد کشور میزبان میشود.

صنعت توریسم در سطح بین المللی و در کشور ما در حال توسعه سریع است.

می توان گفت یکی از اقتصادهای جایگزین اقتصاد نفت، صنعت توریسم می باشد که باب بسیار مناسبی را برای توسعه می گشاید ولی فعالیت در این زمینه نیازمند برنامه ریزی از هم اکنون برای فردا است.

گنجینه های معماری باستانی و تاریخی که در گستره استان آذربایجان شرقی پراکنده اند به همراه زیبایی های سحرانگیز این استان مجموعه ای ارزشمند برای جذب توریستهای داخلی و خارجی به وجود آورده است.

قرارگیری استان آذربایجان شرقی در مسیر جاده ابریشم و مسیر اروپا – آسیای شرقی ، طبیعت زیبای منطقه ، همجواری با کشورهای آسیای میانه، برخورداری از منطقه آزاد تجاری جلفا و برخورداری از بزرگترین بازار سرپوشیده و مسقف جهان موقعیت استان را از نظر توریستی دارای اهمیت فراوانی نموده است.

533 جاذبه شناخته شده و 258 جاذبه طبیعی در سطح استان حاکی از اهمیت تاریخی و طبیعی آذربایجان شرقی به عنوان یک قطب توریستی می باشد.

این در حالی است که امکانات گردشگری موجود به تنهایی قادر به تأمین نیازهای رو به افزایش توریست ها در استان نیست و استان آذربایجان شرقی با چالش های عدیده ای در این زمینه مواجه است.

روش تحقیق در این مقاله توصیفی – تحلیلی، استنباطی با تکیه بر روش قیاسی بوده و از شیوه های مصاحبه، پرسشگری، مشاهده و تکیه بر آمار و اطلاعات ادارات و سازمان های مرتبط و استفاده از نرم افزارهای مختلفی بوده است.

در این مقاله ابتدا انواع مدلهای مورد استفاده در برنامه ریزی توریسم معرفی گردیده و سپس با توجه به اهمیت درآمدزایی توریسم به مدل ضریب تکاثری توریسم پرداخته شده است و سعی در ارائه ضریب تکاثر اقتصادی با توجه به آمار هتل های استان آذربایجان شرقی شده است.

واژگان کلیدی:  صنعت توریسم، برنامه ریزی، ضریب تکاثر، مدل.

 

طرح مساله

صنعت توریسم در سطح بین المللی و در کشور ما در حال توسعه سریع است ؛ یکی از اقتصادهای جایگزین اقتصاد نفت، صنعت توریسم می باشد که باب بسیار مناسبی را برای توسعه می گشاید.

این کار نیازمند دسترسی به روش ها و مدل هایی است که بتواند کار برنامه ریزی را تسهیل نماید.

طبیعت و حجم صنعت توریسم و مسافرت ها در 40 سال گذشته بسیار متحول گشته است.

اکنون در دهه پایانی سده بیستم ، توریسم به صورت بزرگترین صنعت جهان درآمده و درآمدهای حاصل از آن بیش از چند صد میلیارد دلار است که بیشتر از صنایع نفت ، اتومبیل و صنایع شیمیایی می باشد و به نظر می رسد الگوی رشد آن به گونه ای است که تا پایان این قرن بزرگترین صنعت صادراتی جهان خواهد شد.

هر گونه برنامه ریزی توسعه صنعت توریسم نیازمند آن است که بر شرایط و اوضاع و احوال خاص ملی ، منطقه ای و محلی استوار باشد که خود مستلزم دسترسی به مدل های پیشرفته ای برای تحلیل و برنامه ریزی می باشد.

 

روش تحقیق

روش مورد استفاده در این مقاله مبتنی بر روش تحلیلی – استنباطی، با استفاده از مدل ضریب تکاثر می باشد.

همچنین روش کتابخانه ای و پیمایشی نیز در جمع آوری آمار و اطلاعات لازم درخصوص مبحث مورد بررسی از دیگر روش های مورد استفاده در این مقاله است.

مدل های مورد استفاده محققان و برنامه ریزان صنعت توریسم از مدل های متعددی جهت برنامه ریزی صنعت توریسم استفاده می کنند که تعدادی از آنها به شرح زیر می باشد:

  • مدل جاذبه (اصل این مدل از قانون جاذبه نیوتن اقتباس شده است).
  • مدل Campbell برای سفرهای تفریحی و گذراندن اوقات فراغت
  • – مدل Miossec در مورد فضای توریستی
  • – مدل Mariot در مورد جریان توریست بین دو منطقه
  • -مدل Pearce در مورد جریان های درون شهری و برون شهری توریستی
  • -مدل بسته توریسم در اقتصاد حاشیه ای از Britton
  • -مدل های تکاملی در صنعت و برنامه ریزی توریسم از Plog
  • -مدل های مبدأ – مقصد و سلسله مرتبه ای فضایی از Lund gren
  • -مدل شاخص تابع سفر از Defert
  • -مدل محاسبه تمایل به سفر و فراوانی آن
  • -مدل ضریب تکاثر اقتصادی توریسم

از مشکلات عمده صنعت توریسم در کشورهای در حال توسعه و به خصوص کشور ما نبود آمار و اطلاعات ضروری برای استفاده در این مدل ها می باشد.

با توجه به آمار و اطلاعات کم أخذ شده راجع به توریسم استان آذربایجان شرقی حتی الامکان سعی در استفاده از مدل ضریب تکاثر اقتصادی توریسم در این مقاله شده است (غازی،144:1374).

 

ضریب تکاثری توریسم

ضریب تکاثر توریسم اندازه گیری اثرات اقتصادی مطلوب توریسم می باشد.

این ضریب نشت درآمد توریسم به بیرون از ساختار اقتصاد و آثار غیرمستقیم ایجاد شده در اقتصاد را اندازه گیری کرده و به صورت نسبت بیان می کند.

به عنوان مثال ضریب تکاثر درآمدی در بیشتر موارد بین 4/0 تا 2 درصد است.

در اقتصادهای بزرگ که متنوع و گسترده هستند ضریب تکاثر درآمد در بالاترین حد بین 5/1 تا 2 درصد است و در اقتصادهایی که از تنوع کمتری برخوردارند این ضریب حدود 5/0 درصد می باشد.

چنین اقتصادهایی که ضریب تکاثر پائینی دارند، نیازمند وارد کردن بسیاری از کالاها بوده و در نتیجه خروج نقدینگی از کشور بالاتر خواهد بود.

در محاسبات اقتصادی توریسم به دو ضریب فزاینده اشاره می شود که اولی ضریب افزایش درآمد نام دارد و دیگری ضریب افزایش اشتغال است.

ضریب افزایش درآمد در توریسم سبب افزایش ثروت و ضریب افزایش اشتغال سبب افزایش مشاغل ، خاصه در بخش ساختمان و خدمات رسانی می شود. (داس ویل، راجر، 1379 : 154.)

 

شکل1 : تقسیمات سیاسی استان آذربایجان شرقی

 

نکاتی درباره اثر تکاثری در یک اقتصاد معیشتی، از جمله اقتصادی که در یک منطقه کمتر توسعه یافته مشاهده می شود، افزایش هر دلار جدید اثر تکاثری نامحسوس خواهد داشت این اقتصاد دارای “میل شدیدی به واردات” است، بدین ترتیب بخـش اعظـم پـول مورد نظر قبل از آن که اثرات تکاثری داشته باشد، از عرصه اقتصاد خارج می شود.

در اقتصاد توسـعه یافتـه ای همچـون اقتصاد کشور کانادا، میزان این نشت اندک است و دلارهای حاصل از گردشگری، پیش از آن که به طور کامـل مصـرف شوند، اثر محرکی در حدود ایجاد 5/2 دلار خواهند داشت.

(یعنی اثـر تکـاثری بـه میـزان 5/2 ) در جـدول شـماره (1) ضریب اثر تکـاثری درآمـد حاصـله از گردشـگری بـرای تعـدادی از کشـورها نشـان داده شـده اسـت .

ایـن کشـورها را میتوان مطابق میزان وابستگی آنها به واردات کالاها و خدمات و میل آنها بـه واردات گردشـگری طبقـه بنـدی کـرد ( بول، آدریان، 1379 : 148.)

 

جدول 1 :ضریب تکاثری درآمد گردشگری

مبدأ

ضریب تکاثر درآمدی شخصیمبدأضریب تکاثر درآمدی شخصی
ترکیه1/96ایرلند شمالی1/10
بریتانیا1/73ایسلند0/64
جمهوری ایرلند1/72هنگ کنگ1/02
مصر1/23جمهوری دومینیکن1/20
جامائیکا1/23قبرس1/14

Feletcher , 1993 : 669

 

اثرتکاثری مخارج توریسم

پول جدید به هر شکلی که وارد اقتصاد یک کشور شود (اعم از سرمایه گذاری، مخارج یا کمک های دولتی ، پول هایی که کارگران از خارج به نزد خانواده هایشان می فرستند و یا مخارج گردشگری)، نه یک بار بلکه چندین بار در تحریک و جان بخشیدن به اقتصاد موثر می افتد زیرا ً مجددا در داخل کشور صرف مخارج گوناگون می شود و این همان”اثر تکاثر” است.

جان مینارد کینز، اقتصاددان مشهور انگلیسی و ر.ک.کان معتقد بودند رشد اقتصادی که خود ناشی از سرمایه گذاری است، در آینده می تواند ایجاد اشتغال و درآمد نماید.

افزایش صادرات موجب وارد شدن پول به داخل کشور می شود.

به لحاظ اقتصادی، درآمد حاصل از جهانگردان خارجی برای هر کشوری در حکم صادرات محسوب می شود.

کینز صادرات را در حکم تزریق خون و حیات به اقتصاد می دانست، تزریقی که موجب افزایش رشد اقتصادی می شود تأثیر این تزریق از طریق افزایش مخارج داخلی نمایان می شود.

بدین ترتیب پول جدید در اقتصاد باقی خواهد ماند، زیرا همواره در آن مصرف خواهد شد.

بخشی از این پول به واسطه نشت آن به شکل پس انداز، مالیاتها و واردات، به زودی ارزش محرک خود را از دست خواهد داد.

هرچه میزان این نشت بیشتر باشد، از میزان تکاثری آن کاسته می شود.

پس اندازهایی که بلافاصله سرمایه گذاری مجدد نشوند، موجب کاهش تقاضای کالاها و خدمات خواهند شد.

مادامی که مالیات ها نیز مجدداً صرف مخارج مختلف نشوند، از کارایی اقتصادی پول جدید خواهند کاست.

واردات در حکم نشت پول در اقتصاد قلمداد می شود، زیرا پول پرداختی بابت واردات، محرک اقتصاد داخلی نخواهد بود. کینز معتقد بود که رشد اقتصادی زمانی حاصل خواهد شد که میزان تزریق پول به اقتصاد از میزان نشت آن بیشتر باشد (بول،آدریان،1379: 152 .(

اثر تکاثری اشتغال: حامیان صنعت گردشگری منافع اقتصادی حاصل از آن را در بیانی ساده این گونه مطرح میکنند:  کل دریافت های دلاری، حقوق و دستمزد، مشاغل ایجاد شده، درآمدهای مالیاتی و استقرار نهادهایی جدید. در جدول (2) مطالعه انجام شده از سوی مرکز بررسی داده های مسافرتی ایالات متحده در سال 1989 منعکس شده است که نشان دهنده اثر سالیانه ورود 100 گردشگر در هر روز به ایالات متحده می باشد.

در یکی از مطالعات اخیر انجام شده در مورد آثار اقتصادی گردشگری در مکزیک نشان داده شده که در ازای 80000 دلار سرمایه گذاری در گردشگری 41 شغل ایجاد می شود.

یعنی 25 شغل بیش از همان میزان سرمایه گذاری در صنعت نفت و 26 شغل بیش از سرمایه گذاری در تولید محصولات فلزی (Μ.Ε.Βονδ ανδ ϑ.Ρ.Λαδμαν,1972:37)

 

جدول 2 : اثرسالیانه ورود 100 گردشگر اضافی در روز بر جامعه ایالات متحده

اثر مستقیمآثارکلی
 1570000 دلار خرده فروشی و ارائه خدمات به بازدیدکنندگان. 2990000 دلار دریافتی در صنایع اقتصادی مختلف
327000  دلار حقوق و دستمزد575000  دلارحقوق و دستمزد.
 29 شغل جدید در صنعت مسافرت که درآمد اضافی برای 23 خانوار به تعداد 60 نفر فراهم کرد.66  شغل جدید که درآمدهای اضافی برای 53 خانوار به تعداد 139 نفر فراهم کرد.
134000  دلار درآمد مالیاتی محلی و ایالتی که برای تامین مایحتاج 33 کودک دبستانی کفایت میکرد. 217000 دلار درآمد ایالتی و محلی که برای تامین مایحتاج 53 کودک دبستانی کفایت میکرد.
استقرار 2 نهاد جدید برای ارائه خدمات یا خرده فروشی.استقرار 5 نهاد جدید برای ارائه خدمات یا خرده فروشی.

M.E.Bond and J.R.Ladman,1972:48

درگزارش توسعه مسافرت در کنتاکی که در جدول شماره (3) نشان داده شده است، اثر ورود سالیانه 100 گردشگر در روز بر متوسط جامعه کنتاکی محاسبه شده است.

در بریتانیا برآورد شده است که در ازای هر100 شغلی که به واسطه گردشگری مستقیماً ایجاد می شود، 3 الی 4 شغل به طور غیر مستقیم ایجاد می گردد.

 

جدول3 : اثرسالیانه ورود 100 گردشگر اضافی در روز بر جامعه کنتاکی

اثرمستقیمآثارکلی
 1006670 دلارفروش صنایع خدماتی و خرده  فروشی 7867781 دلار دریافتهای بنگاه های اقتصادی.
299668  دلار درآمد دستمزدی و 36 شغل جدید در صنعت مسافرت592513  دلار درآمد دستمزدی و ایجاد56 شغل جدید.
 70898 دلار دریافتی بابت مالیاتهای ایالتی و برای تامین مایحتاج 37 کودک دبستانی .محلی که کفایت می کرد. 125276 دلار دریافتی مالیات محلی و ایالتی که برای تامین مایحتاج 66 کودک دبستانی کفایت میکرد.
افزایش جمعیت به میزان 65 نفر.افزایش جمعیت به میزان 102 نفر.
 24 خانو ارجدید.27  خانوار جدید.
 84000 دلار افزایش در سپردههای بانکی. 149000 دلار افزایش در سپردههای بانکی.
استقرار2 نهاد جدید برای خرده فروشی و خدمات.استقرار 4 نهاد جدید فعال در عرصه اقتصادی.

M.E.Bond and J.R.Ladman,1972: 50

 

ضریب تکاثری فروش و تولید: کل فروش یا تولیدی که به دنبال مخارج اولیه ایجاد می شود (به صورت نسبت برآورد می شود) اندازه گیری می کند.

بدین ترتیب از 100 دلاری که یک گردشگر برای یک وعده غذا هزینه میکند در مرحله دوم 50 دلار توسط پیش خدمت رستوران – خارج از دستمزدش – برای لباس هزینه می شود و در مرحله سوم 25 دلار دیگر توسط لباس فروش در فروشگاه های بزرگ خرج می شود.

کل مبلغ 175 دلار نسبت به 100 دلاری که در ابتدا هزینه شده دارای ضریب تکاثری برابر با 75/1 است.

ضریب تکاثری درآمد: تا حدی پیچیده تر بوده و رابطه بین مخارج گردشگری و تغییرات تبعی درآمد را به شکل زیر محاسبه می کند:

A= درصد مخارج گردشگری باقیمانده در منطقه پس از تعدیل که در آن.

B= درصدی از درآمد شهروندان که برای کالاها و خدمات محلی هزینه می شود.

C= درصدی از مخارج شهروندان که به عنوان درآمد محلی (بعد از تعدیل) ایجاد می شود.

بنابراین اگر 50 درصد مخارج گردشگری بعد از تعدیل در مرحله اول، باقی بماند و 60 درصد درآمد به طور محلی هزینه شود و 40 درصد درآمد محلی باشد، آنگاه ضریب تکاثری درآمد برابر خواهد بود با :

ضریب تکاثری اشتغال: عبارت است از نسبت اشتغال مستقیم و ثانویه ایجاد شده به وسیله هزینههای اضافی گردشگری تنها برای اشتغال مستقیم، بنابراین، اگر 100 شغل جدید در صنعت گردشگری به 120 شغل افزایش یابد، ضریب تکاثری برابر100/120 یا 1.2 خواهد شد (لی،جان،1378 : 60 -59 .)

 

استخراج مدل ضریب تکاثری توریسم در استان آذربایجان شرقی

برای به دست آوردن ضریب تکاثر اقتصادی استان آذربایجان شرقی با توجه به آمار و ارقام موجود از فاکتور تعداد درجه هتل ها استفاده شده است

به این معنا که هرچه تعداد هتل های با درجه بالا در استان زیاد باشد، با توجه به کیفیت مطلوب خدمات ارائه شده به توریست ها و آرامش و رفاه بیشتر توریست های بیشتری جذب خواهند شد، مدت اقامت گردشگر طولانی تر خواهد بود این بدین معناست که درآمد و سود بیشتری ایجاد خواهد شد.

اطلاعات مربوط به هتل های استان آذربایجان شرقی در سال1386 با احتساب هتل های در حال احداث (4هتل در حال احداث) تعداد 26 هتل در استان آذربایجان شرقی بوده است که 1عدد هتل 5 ستاره، 1عدد هتل 4ستاره، 4عدد هتل 3ستاره، 7عدد هتل2ستاره و 9عدد هتل1ستاره می باشد.

جدول 4 :گردشگران خارجی و داخلی استفاده کننده از هتلهای استان آذربایجان شرقی

سال1383138413851386

( 6ماه اول)

توریست داخلی1135631169841070294992
توریست خارجی1165713263113871025

سازمان میراث فرهنگی وگردشگری آذربایجان شرقی1386

در سال 1383تعداد21 هتل در استان آذربایجان شرقی بوده که از این تعداد1عدد هتل5 ستاره ، 4عدد هتل3 ستاره، 7عدد هتل2 ستاره و 9عدد هتل1 ستاره می باشد.

درسال1384 تعداد22 هتل در استان آذربایجان شرقی بوده است که 1عدد هتل5 ستاره، 1عدد هتل4ستاره، 4عدد هتل3 ستاره، 7عدد هتل2 ستاره و 9عدد هتل1 ستاره می باشد.

در سال 1385 تعداد22 هتل در استان آذربایجان شرقی بوده است که 1عدد هتل5 ستاره، 1عدد هتل4ستاره، 4عدد هتل3 ستاره، 7عدد هتل2ستاره و 9عدد هتل1ستاره می باشد (سازمان میراث فرهنگی وگردشگری آذربایجان شرقی،1386  .)

مدل ضریب تکاثر توریسم در استان آذربایجان شرقی برای به دست آوردن یک ضریب درجه ای که بتوان آن را درضریب تکاثر به کاربرد، ابتدا میانگین درجه هتل های استان را به دست میآوریم:

جدول 5 : تعداد هتل و درجه آنها در استان آذربایجان شرقی در سال 1386

درجههتل
5ائل گلی
4تبریز
3گسترش
3دریا
3شرفخانه
3دریای مراغه
2لاله بناب
2مهمان سرای مرند
2آذربایجان
2قدس
2سینا
2گلشن راز
2نگین
1ایران
1پارک
1پارک ملت تبریز
1مروارید
1ارک
1کوثر
1مهمان سرای سراب
1مهمان سرای جلفا
1سولماز میانه
2باتیک
4ابوذر
3هنر
3اهر
56میانگین

سازمان میراث فرهنگی وگردشگری آذربایجان شرقی،1386

 

جدول6 : هتل های در حال احداث در استان

هتلباتیکابوذرهنراهر
درجه2433

سازمان میراث فرهنگی وگردشگری آذربایجان شرقی،1386

 

 

 

 

فرمول ضریب تکاثری توریسم

 

d= جمع ضریب تکاثری سالهای مورد نظر

n= هتل های درحال احداث

M= میانگین درجه هتل ها

G= بالاترین درجه هتل

T =M/Gضریب تکاثری هرسال

F= تعداد هتل

 

میانگین درجه هتل درسال1383:

 1/90 را تقسیم بر بالاترین درجه هتل میکنیم تا مخرج فرمول ضریب تکاثر عددی بین 0 تا 1 باشد.

 

میانگین درجه هتل درسال1384:

2  را تقسیم بر بالاترین درجه هتل می کنیم تا مخرج فرمول ضریب تکاثر عددی بین 0 تا 1 باشد.

 

میانگین درجه هتل درسال1385:

2  را تقسیم بر بالاترین درجه هتل می کنیم تا مخرج فرمول ضریب تکاثر عددی بین 0 تا 1 باشد.

 

میانگین درجه هتل درسال1386:

 2.15 را تقسیم بر بالاترین درجه هتل می کنیم تا مخرج فرمول ضریب تکاثر عددی بین 0 تا 1 باشد.

: n درسال 1386 ، 4هتل جدید آماده بهره برداری می باشد.

لذا با احتساب 22 هتل موجود جمعاً 26 هتل موجود بوده  4 هتل جدید را بر مجموع تعداد هتل ها تقسیم نموده تا عددی بین 0 تا1 به دست آید.

هرچه قدر هتل های جدید بیشتر باشد توریست های بیشتری جذب خواهد شد و در نتیجه اثر تکاثری بیشتری بر درآمد ملی خواهد گذاشت،

برای به دست آوردن ضریب تکاثری درجه هتل های استان آذربایجان شرقی ما ابتدا میانگین درجه هتل های استان را در هر چهار سال به دست آورده و حاصل آن را بر بزرگترین درجه هتل تقسیم نموده تا عددی بین  0 تا 1 به دست آید و در مخرج فرمول ضریب تکاثری می گذاریم.

با توجه به عدد به دست آمده مقدار پولی که یک توریست در هتل خرج میکند 22.2 برابر در تولید ناخالص ملی تأثیر خواهد گذاشت.

 

جمع بندی

استان آذربایجان شرقی با دارا بودن مناطق و آثار توریستی بی شمار و قرار گرفتن در مسیر ارتباطی اروپا و جاده ابریشـم و نیز همجواری با کشورهای تازه استقلال یافته از موقعیت استراتژیکی مهمی در منطقه برخـوردار اسـت.

اهمیـت ایـن موضوع در مقایسه با سایر مناطق ایران در ارتباط با صنعت توریسم بسیار مهم است.

درآمد سرشاری که توریسـت هـای وارده به منطقه می تواند ایجاد کند، لزوم برنامه ریزی هدفمند و اصولی را جهت توسعه توریسـم ضـروری مـی سـازد.

بـا توجه به گستردگی مناطق توریستی در سطح استان آذربایجان شرقی و تمرکز شدید امکانات و تجهیـزات توریسـتی در مرکز استان و کمبود امکانـات در سـایر شهرسـتان هـای اسـتان سیاسـت هـای اقتصـادی اسـتان مـی توانـد بـه سـوی عدم تمرکزگرایی و تخصیص امکانات، تجهیزات رفاهی و خدماتی به سایر نقاط استان باشد.

با توجه به آمـار موجـود در زمینه هتل های استان از کل 26 هتل در سطح استان آذربایجان شرقی 7 هتل در شهرستان های استان بوده و 19 هتل در شهر تبریز واقع شده است که این موضوع کمبود شدید امکانات اقامتی و رفاهی را در شهرستان هـای اسـتان نشـان می دهد.

بیشتر هتل های موجود استان نیز از کیفیت پایینی برخوردار بوده و کیفیـت مطلـوبی بـرای ارائـه خـدمات بـه توریست های خارجی را ندارند.

راهکارهای ارائه شده در این مقاله میتواند به توسعه هرچـه بیشـتر صـنعت توریسـم در استان آذربایجان شرقی کمک کند.

پیشنهادات

  • افزایش تعداد هتل ها در سطح استان بویژه در مناطق مرزی با استعداد بالای جذب توریست.

 

  • افزایش کیفیت هتل های موجود در سطح استان و تخصیص امکانات و تسهیلات ویژه به هتل داران استان از سوی مسئولین.

 

  • جلب مشارکت بخش خصوصی در سطح استان برای سرمایه گذاری در صنعت توریسم و هتلداری.

 

  • توسعه، تجهیز و تقویت زیرساخت ها، تسهیلات و امکانات توریستی در مناطق توریستی استان از طریق راهکارهای ویژه از جمله وضع معافیت های مالیاتی و اعطای اعتبارات بلند مدت و کم بهره.

 

  • ایجاد زیر ساخت ها و تجهیزات خدماتی و رفاهی در مناطق محروم دارای پتانسیل بالای گردشگری استان.

 

 

منابع :

داس ویل، راجر (1379)” مدیریت جهانگردی” محمد اعرابی و داود ایزدی، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی .

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان آذربایجان شرقی (1382)” طرح آمارگیری از ظرفیت مهمانخانه های سراسرکشور” تهران .

لی، جان (1387)” گردشگری و توسعه در جهان سوم” عبدالرضا رکن الدین افتخاری و معصومه السادات صالحی امین، تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی   .

بول، آدریان (1379) ” اقتصاد سفر و جهانگردی” علی اعظم محمد بیگی، تهران، موسسه فرهنگی آینده پویان.

 

Fletcher,J (1993) ”Input-Output Analysis and Tourism Impact Studies” Annals of Tourism: Research. New York, Van Nostrand Reinhold.

Goeldner,Charles (1990) ”Tourism Principles, Practices, Philosophies” New York, John Wiley and sons.

Madrid (1992) ”World Tourism Organization” New York, Nebraska Journal of Economics and Business.

M.E.Bond and J.R.Ladman (1972) ”Tourism: A Strategy for Development” Nebraska Journal of Economics and Business.

Print Friendly, PDF & Email