دیگر طرفدن جناب مسلم عبدالله بن خازم آدلی بیر آدامی ، هانیدن خبر توتماق اوچون دارالاماره سارایینا گوندردی.

عبدالله دئییر: هانی حبسه آلیناندان سونرا بو خبری جناب مسلمه یئتیرن بیرینجی آدام ایدیم. او واخت مراد طایفاسینین قادینلاریندان بیر تعدادی ، توپللانیب سسله ییردیلر. وای ائلیمیزین حالینا ، بیز آتاسیز قالدیق.

عبد الله دئییر: بو خبری تئزلیکله عقیل اوغلونا چاتدیردیم. حضرت صحابه لرینی – یا منصور محمد – رمزی ایله چاغیرماغا امر ائتدی.

او واخت اونا بیعت ائدن اون سگگیزمین نفردن عبارت ایدی. من – یا منصور محمد – چاغیردیندا سسیمی ائشیدنلر بو رمزی تکرار ائتدیلر. نهایت هامی توپلاندى.

جناب مسلم «کنده» ، «ربیعه» طایفاسینین بایراغینی عبیدالله بن عمرو بن عزیز کندی نین الینه وئریب دئدی منیم اؤنومده حرکت ائدین.

«مذحج» و «اسد» طایفاسینین بایراغینی ایسه عوسجه اوغلونا تاپشیریب پیاده گئتمگه امر ائتدی. «ربیع تمیم» و «همدان» طایفاسینین بایراغینی ابوثمامه به وئردی. «ربع مدینه» بایراغینی عباس بن جعده یه وئریب اؤزو «مراد» طایفاسی ایله حرکت ائتدی.

 

اعیانلارین زیاد اوغلو ایله ییغینجاقلاری

کوفه اعیانلاری نصارالار کوچه سیندن زیاد اوغلونون یانینا گلیب عقیل اوغلونون احوالاتینی خبر وئردیلر.

عبید الله کثیر بن شهابی چاغیریب امر وئردی کی ، مذحج طایفاسیندان سنه طرفدار اولانلارلا بیرلیکده کوفه نین کوچه بازارینا گندیب آداملاری مسلمین باشیندان داغیدین. اونلاری قورخودوب سلطانین آجیغیندان بر حذر ائدین.

سونرا اشعث اوغلو محمده امر ائتدی کی ، «کنده» و «حضرموت» طایفاسیندان اولان تابعلری ایله آرالیغا چیخیب اونلارا قوشولانلارا آمان بایراغی وئرسینلر.

او، همده قعقاع بن شور دهلی یه ، شبث بن ربعی تمیمی یه ، حجار بن ابجل عجلی یه و شمر بن ذی الجوشن عامری یه عینی امرلری وئردی.

زیاد اوغلو شبث بن ربعی ملعونلا نئچه نفر گوندردی کی ، اهالی آراسینا گئدیب یزیده بیعت ائدنلره هدیه وئره لر و معصیت اهلینی جزا و باغیشدان محروم اولماقلا قورخودوب ، شام اوردوسونون کوفه یه دوغرو حرکت ائتمک شایعه سینی یایسینلار.

 

اعیانلار آمان بایراغی ایله آداملاری جناب مسلین باشیندان داغیتماق اوچون قیام ائدیرلر

کثیر بن شهاب اهالیه اوز توتوب بئله دئدی: ای جماعت قوشولون اؤز آداملارینیزا. پیس ایشه تله سیب اؤزونوزو اؤلومه وئرمه یین ، امیرالمؤمنین یزید عسگرلری کوفه یه چاتماقدادیر.

او، سؤز وئریب کی ، اگر داغلیشماییب ساواشسانیز بو آخشام عائله لرینیزی عطادان محروم اندیب وار دؤولتینیزی ایسه شام عسگرلرینه بؤلوشدوره جکدیر.

گناهکارین و تاپیلمایانین یئرینه تاپیلانی و گناهی اولمایانی توتوب اؤلدوره جکدیر . و بئله لیکله سیزلردن معصیت اهلی قالمایاجاقدیر. قالان دا اؤز ألیله ذلیل اولاجاقدیر. باشقا اعیانلاردا جماعته عینی سؤزلری دئدیلر.

اهالی بو سؤزلری ائشیتدیکده داغیلیشماغا باشلادیلار. قادینلار اوغوللارینی ، قارداشلارینی یاخود ارلرینی «باشقاسی سنین ایشینی گؤرر» یا دا « ائرته سی گون شام عسگرلری گله جک آت شری باشیندان» دئیه الیندن یاپیشیب آپاریردی.

اشعث اوغلو محمد ملعون «عماره» طایفاسی ائولرینه یاخینلاشیب گوردو کی ، عماره بن صلخب یاراقلانیب عقیل اوغلونا یاردیمچی گئتمک ایسته ییر.

اونو یاخالاییب زیاد اوغلونا گؤندردی. عبیدالله ایسه اونو دوستاقا سالدیردی. دیگر طرفدن جناب مسلم شورئیح اوغلو عبدالرحمانی چوخ بیر تعداد لا اشعث اوغلو محمدین ساواشینا گوندردی.

قعقاع بن شور ملعون عراره محله سینده عقیل اوغلو ایله اصحابینین اطرافیندا دولانیردی. او اشعث ملعونا بیر مکتوب یازیب عقیل اوغلونو احاطه ائتدیگی نین خبرینی وئردی. شبث بن ربیع اؤز آداملاری ایله جناب مسلمی احاطه ائتدی.

عباس جدلی بئله روایت ائدیر:

عقیل اوغلو ایله دؤرت مین نفر گؤتوروب چیخدیق. دارالاماره سارایینا چاتاندا اوچ یوز نفر قالمیشدیق ، جماعت داغیلیردی آخشام چاغی مسجیدده جناب مسلم ایکه قالانلارین سایی اوتوز نفردن آرتیق دئییلدی.

بئله لیلکه او حضرت آخشام نامازینی اوتوز نفر ایله قیلدی. عقیل اوغلو بو وضعیتی گؤردوکده «کنده» قاپیسینا دوغرو یولا دوشدو. اورایا چاتاندا یالنیز اون نفر قالمیشدی. او محلله نین قاپیسیندان چیخاندا آرتیق اونونلا قالان بیر کیمسه یوخ ایدی.

دونوب آرخاسینا باخدیقدا گؤردو کی ، اونا یول گؤستریب انوه آپارماق اوچون یاخود اونو مدافعه ائتمگه بیر کیمسه یوخدور. بئله لیکله عقیل اوغلو جناب مسلم کوفه نین تنگه لرینده باشی آشاغی ساغ – سولا باخا باخا یئرییردیسه هارا یا گئده سی اولدوغونو بیلمیردی.

نهایت «بنی جبله» طایفاسینین محلله سینه «طوعه» آدلی بیر قادینین قاپیسیندا دایاندی ، (طوعه اشعث بن قیسین آزاد اولونموش کنیزی ایدی) او ، (اوسید حضرمی) نین آروادی ایدی.

اونون حضرمیدن بلال آدلی بیر اوغلو وار ایدی. بلال جماعته قوشولوب ائودن چیخمیشدی. آناسی اونون یولونو گؤزله ییردی.

جناب مسلم گلیب «طوعه» یه سالام وئردی. طوعه سالامینی آلدی مسلم دئدی: ای آللاه بنده سی منه سو وئر . طوعه ائوه گئدیب بیر کاسا سو گتیردی جناب مسلم قاپی دالیندا اگلشمیشدی. سویو ایچندن سونرا دوروب گئتمدی.

طوعه «ای آللاه بنده سی سو ایچمه دینمی؟» دئیه سوردو. جناب مسلم «ایچدیم» دئدی

طوعه ، «بئله دیرسه گیت ائوینه عائله نین یانینا.» دندی.

جناب مسلم جاواب وئرمه دی. طوعه بیرده دئدی. او حضرت یئنه دیللنمدی. طوعه دئدی: منیم حاققیمداکی فیکرینه گؤره تانریدان قورخ.

سبحان الله ای تانرینین بنده سی گئت گیلن عائله نین یانینا . قاپیمدا دورماق سنه یاخشی دئیل. بو ایشی سنه حلال ائتمه رم. جناب مسلم آیاغا قالخیب دئدی:

ای آللاه بنده سی بو شهرده منیم بیر کیمسم نه ده دالداناجاغیم یوخدور. منه ثواب ایش گؤرمگی سئو میرسنمی؟

بلکه بیر گون بو ثواب ایشینین مکافاتینی وئردیم. طوعه «ای آللاه بنده سی نه دئمک ایسته ییرسن» دئیه سوردو ، جناب مسلم دئدی:

من عقیل اوغلو مسلیمم بو آداملار یالان دانیشیب منی آلداتدیلار. طوعه «سنسن می عقیل اوغلو مسلم؟» دئیه سوردوقدا مسلم «منم» دئیه جاواب وئردی.

طوعه دئدی: کنچ ایچری و او حضرتی بیر اوطاغا آپاردی. شام گتیردیسه ، او حضرت شام یئمه دی ، چوخ کئچمه دن طوعه نین اوغلو ائوه گلدی ، آناسینین اوطاقلارین بیرینه چوخ گیر – چیخ ائتدیگینی گؤروب دئدی:

آللاها آند اولسون سنین بو اوطاغا گیر – چیخ ائتدیگین منی چوخ قورخودور . دئیه سن بو گئجه سنده بیر زاد واردیر، طوعه دئدی: بالایات دینجل بلال «آللاها آند اولسون منه دئملیسن بوسری» دئدی.

طوعه دئدی: بالا گئت ایشینه مندن بیر زاد سورما. بلال اؤز سئوالینا یئنه تأکید ائتدیگیندن طوعه چاره سیز قالیب اوغلوندان بو سری گیزلی ساخلاماغا سؤز وئرمگینی ایسته دی بلال برک آند ایچیب آناسینی خاطر جمع ائتدی. طوعه مسلمین ائولرینده اولدوغونو اونا دئدی. بلال یاتاغینا گیریب سوسدو.

 

زیاد اوغلو جناب مسلمی آختاریر

زیاد اوغلو، جناب مسلمین باشیندان کؤمکچیلرینین داغیلدیغینی گؤردوکده ، قاراووللارا مسجدین اطرافیندا اونون یولداشلارینی آختارماغا امر ائتدی. اونلار اللرینده مشعل هر یئری حتی منبرین آلتینی دا آختاردیلار بیر کیمسه نی گؤرمه ییب زیاد اوغلونا خبر وئردیلر. او ملعون عمرو بن نافعی بو سؤزلری اوجا سسله دئمگه مأمور ائتدی:

بوتون کوفه اهلی آخشام نامازینی مسجد ده قیلمالیدیر . بئله لیکله بیر ساعات کئچمه دن مسجد آداملا دولدو.

بؤیوک قاراووللاردان اولان حصین بن تمیم زیاد اوغلونا دئدی: ایسته ییرسن اؤزون ناماز قیل یاخود باشقاسی سنین یئرینه قیلسین. لاکین من قورخورام دوشمنلرین سنی غفلتا اولدوره.

عبید الله دئدی: ناماز دا قاراووللاری منیم آرخامدا قوی و اونلارا چوخ هدیه وئر. بئله لیکله زیا اوغلو السده قاپیسیندان مسجیده گیریب نامازی قیلدی.

 

زیاد اوغلونون چیخیشی

نامازدان سونرا عبیدالله منبرده آیاق اوسته دوروب تانرینی حمد و ثنا ائدندن سونرا دئدی: عقیل اوغلو آخماغی و جاهلی گوردوز کی ، آرایا نئجه آیریلیق سالدى. اونو هر کیمین ائوینده تاپساق قانی اؤز بوینونادیر.

مسلمین دیه سینی اونو بیزه تحویل وئره نه وئره جی ییک. ای آللاه بنده لری تانریدان قورخون و اؤز اطاعت و بیعتینیزه عمل ائدین.

او ملعون سونرا حصین ابن تمیمه دؤنوب دئدی: اگر کوفه نین بیر قاپیسی آچیق قالا یاخود عقیل اوغلو کوفه دن چیخا و اونو منیم اوچون گتیرمیه سن آنان سنسیز قالاجاقدیر.

بو شهرین بوتون ائولرینی سنین اختیارینا وئردیم. بوتون قاپیلارینا قاراوول قوی. ائرته سی گون ائولری بیر – بیر آختاریب عقیل اوغلونو تاپ.

زیاد اوغلو منبردن انیب دارالاماره سارایینا گیردی. عمرو بن حریثه مسجد ده قالیب بیر کیمسه نی چیخماغا قویماسین دنیه أمر وئردی.

دیگر طرفدن مختار بن عبید ثقفی «لقفا» آدلی بیر یئرده ایدی. او کوفه لیلرله بیرلیکده جناب مسلمه بیعت ائتمیشدی. همده چوخلارینی بیعته چاغیرمیشدی.

او حضرتین کوفه ده قیام ائتمگینی ائشیتدیکده نئچه نفر اؤز آداملاری ایله گلیب آخشام آذانیندان سونرا فیل آدلی قاپیا چاتدی.

هانی بن ابی حبه اورادان کئچیردی مختاری یولداشلاری ایله اورادا گؤروب دئدی: بورادا نیه دوروبسونوز؟

آداملارا قوشولوب دوز یوللا گئتمه ییرسن می؟

مختار دئدی: سیزین بؤیوک گناهینیزا گؤره منه باشقا فیکیر قالماییب. هانی وداعی دئدی: من بئله فیکیرلشمیرم. آللاها آند اولسون اؤزونو اؤلومه وئریرسن.

سونرا هانی قاییدیب مختارین احوالاتینی حریث اوغلونا سؤیله دی عبدالرحمان بن ابی عمیر ثقفی دئییر: هانی مختار احوالاتینی حریث اوغلونا خبر وئرنده اورادایدیم. حریث اوغلو منه دئدی: دور عمینه دئگیلن آغاسی مسلمین هارادا اولدوغو بللی دئییلدیر.

اؤزونو اؤلومه وئرمه سین دوردوم گئتمگه زائد بن قدامه بن مسعود یئریندن آتیلیب دئدی: مختار بورایا گله آماندا اولاجاقمی؟

حریث اوغلو دئدی: منیم طرفیمدن آماندادیر. اگر حوکمداری میز زیاد اوغلو مختار حاققیندا بیر ایش گؤرمک ایسته رسه من شفاعت ائده رم.

زائد دئدی: انشاء الله خئیردن باشقا بیر شئی اولماز . عبدالرحمان سونرا دئییر: من زائد ایله بیرلیکده مختارین یانینا گلیب ماجرانی دئدیک. و اؤزونو اؤلومه وئرمه مگی اوچون اونو آند وئردیک. بئله لیکله مختار کوفه یه گیریب صاباحا کیمی حریث اوغلونون یانیندا قالدى.

دیگر طرفدن کثیر بن شهاب حارثی عبدالاعلی بن یزید آدلی آدامی یاراقلانیب مسلمه کؤمک ائتمک اوچون گئتدیگینی گؤردوکده یاخلاییب زیاد اوغلونون یانینا آپاردی.

عبد الاعلى دئدی: من سنین یانینا گلیردیم. زیاد اوغلو دئدی: و کنت وعدتنی ذلک من نفسک یعنی سن بو سؤزو اؤزوندن دئییرسن. و اونو حبسه سالماغا امر ائتدی.

گئجه کئچیب دان یئری سؤکولدو و گونش دوغدو زیاد اوغلو مجلسده اگلشیب جماعته اونون یانینا گئتمگه اذن وئردی. اشعث اوغلو محمد مجلسه گیریب دئدی: آفرین اولسون حیله کار اولماییب تهمت گؤتورمه ین آداما . زیاد اوغلو، اشعث اوغلونو اؤز یانینا چکدی.

دیگر طرفدن طوعه نین اوغلو بلال گلیب مسلمین گئجه نی طوعه نین ائوینده قالماغینی عبدالرحمانا خبر وئردی. او ایسه بو سری گیزلیجه آتاسی محمده دئدی. زیاد اوغلو سوردو : اوغلون نه دئیر؟ اشعث اوغلو محمد دئدی: او عقیل اوغلونون ایولرین بیرینده اولدوغونو منه دئییر . عبید الله آغاجلا اشعث اوغلونا ووروب «عقیل اوغلونو در حال بورایا گتیر » دندی.

قایناق : کربلا ماجراسی ، روایت : ابو مخنف لوط بن یحیاداندیر ، نشر ائدن : اسلامی تبلیغات تشکیلاتی ، تدقیقاتچی : شیخ محمد هادی یوسفی ، چئویرن : شیخ عباس امامی کرکوکلو ، دیجیتال یاییمجیلیک : ائل اوبا

Print Friendly, PDF & Email