آشیق اویونو ـ قویونلارین و کئچی‌لرین آرخا ایاقلاریندا اولان دؤرد اوزلو سوموکله اوینانان اویون. بو چوخ قول قانادلی بیر اویوندور.

آذربایجاندا قوللانیلان ترمینلری بونلاردیر:

اونقا، دانقا، زیققا، توققا، تاوا، آلچی، توخان، جیک، بؤک، اومما میده، خوما، سوجوماق، هؤل، سو، خیلان، پیریک، آلچی.

آشیق،جوت دیرناقلی حیوانلارین دالی آیاقلارینین دیز سوموگوندن چیخاردیلان و دؤرد اوزو دَییشیک شکیللری اولان سوموگون آدیدیر.

آشیق اویونو، آشیق سوموگو ایله اوینانان اویون تورلرینه دئییلیر. اویون قویون آشیغی ایله اوینانماقدادیر. قویون آشیغی کیچیک و یئره دوشدوگونده هر اوزو اوزرینده دورا بیلدیگی اوچون ترجیح ائدیلیر. کئچی آشیغی ایله ده اویون اوینانار. دوه آشیغی ایله اویون اوینانماز چون بئله اینانج واردیر کی دوه آشیغی هر ائوده اولسا او ائودن اؤلو چیخار!

آشیق سوموگونون شکلی و دوشدوگو حالتلره گؤره ان اسکی دوورانلاردان بری اینسانلار ایچره، اؤزللیکله کاهینلر، منجملر و فال‏باخیجیلاری اوچون اؤنملی اولموش. بیر چوخ بدوی و ایلکر مدنیتلر ایچره فالچیلار بیر نئچه آشیق سوموگو ایله گله‌جگی آچیقلارمیشلار.

«ماحمود کاشغرلی» نین 1000 ایل اؤنجه یازیلمیش «دیوان لغات الترک» ده‌کی شکلی “Aşuk”دور.

اوغوزلارین ان اسکی آبیده‌سی اولان «دده قوروقود» کیتابیندا دا آشیق اویونوندان سؤز گئدیب:

مگر سلطانیم،گنه یازین بوغایی سارایدان چیخاردیلار. اوچ کیشی ساغ یانیندان، اوچ کیشی سول یانیندان دمیر زنجیرله بوغانی توتموشلاردی. گلیب اورتاسیندا قویو وئردیلر. مگر سلطانیم، دیرسه خانین اوغلانجیغی اوچ دخی اوردو اوشاغی میداندا آشیق اوینارلاردی….

بئله‌لیکله اوغوزلارین ایچریسینده آشیق اویونونون نه قدر یایغین اولدوغونو و اؤنملی اولدوغونو سؤیله‌مک اولار.

 

بیزیم سولدوز