ائل اوبا – رنگ سیاه ، جزو رنگ های شاد نیست ، از این رو با مصیبت زدگی هماهنگ است. این مسئله نه تنها میان ما ایرانیان و مسلمانان بلکه در کشورهای دیگر نیز رائج است و جزء سنّت ها و فرهنگ های کشورها است.

در دین اسلام پوشیدن لباس سیاه حرمت ندارد بلکه کراهت آن بیان شده است ، و روشن است که هر جا مصلحت بالاتری وجود داشته باشد کراهت آن برطرف می شود.

در خصوص رفع کراهت پوشیدن لباس سیاه در عزای حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام به بیان چند روایت میپردازیم :

مولف کتاب وسائل‌الشیعه از کتاب محاسن برقی چنین نقل می‌کند: «عن الحسن بن ظریف بن ناصح عن ابیه عن الحسن بن زید عن عمر بن علی بن الحسین قال: لما قتل الحسین بن علی علیه السلام لبس نساء بنی هاشم السواد و المسوح و کن لا یشتکین من حرّ و لا برد و کان علی بن الحسین علیه السلام یعمل لهنّ الطعام للمأتم. » (وسائل‌الشیعه، ج١، ص ٨٩٠)

راوی می‌گوید: «هنگامی که امام حسین بن علی علیه‌السلام به شهادت رسید، زنان بنی‌هاشم لباس سیاه و خشن پوشیدند؛ در حالی که از گرما و سرما شکایت نمی‌کردند و امام علی بن حسین علیه‌السلام برای مراسم ماتم ایشان غذا فراهم می‌نمود.»

سند خبر اشکالی ندارد بلکه معتبر هم هست و دلالت خبر هم روشن است و می‌شود تنها به این روایت استناد کرد و فتوا به جواز داد و این ایراد که عمل زنان بنی هاشم حجت نیست، وارد نیست و صحیح نیست، چون ظاهر روایت نشان می‌دهد امام سجاد علیه‌السلام عمل ایشان را تایید و تقریر نموده و … .

سیاه پوشی در عزاداری در زمان پیامبر

در رابطه با شهادت حضرت حمزه سیدالشهداء سلام الله علیه که در جنگ احد مظلومانه شهید شد و مثله شد، زمخشری که از ادبا و مفسرین مشهور قرن 5 و 6 هجری است، می گوید:

بکت بنت أم سلمه علی حمزه رضی الله عنهما ثلاثه أیام و تسلّبت.

در شهادت حضرت حمزه سیدالشهدا ، دختر ام سلمه هم عزاداری کرد و هم 3 شبانه روز لباس سیاه پوشید.

الفائق فی غریب الحدیث ، ج 2 ص 192، تحقیق علی محمد بجاوی، دار الفکر بیروت سال چاپ 1399 هجری و 1979 میلادی.

ابن منظور هم در لسان العرب ج 15 ص 328 در ماده (سلب) تصریح می کند که:

فی الحدیث ان أم سلمه تسلّبت علی حمزه ثلاثه أیام.

3 روز عزاداری کرد و لباس سیاه پوشید.

آقای زبیدی از بزرگان لغت نویس اهل سنت است در ماده (سلب) می گوید:

السلاب خرقه سوداء تلبسه الثکلی.

سلاب لباس سیاهی است که مصیبت زده می پوشد.

تاج العروس ج 2 ص 83، پس این یک نمونه که دختر ام سلمه در شهادت حضرت حمزه سیدالشهدا سه روز عزاداری کرد و لباس سیاه پوشید. صحابه و نبی مکرم هم شاهد بودند.

درباره جعفر طیّار سلام الله علیه که خدای عالم به او در بهشت 2 بال خواهد داد، در کتاب غریب الحدیث ج1 ص490 و النهایه فی غریب الحدیث آقای ابن اثیر ج2 ص378 آمده است که پیغمبر اکرم به اسماء بنت عمیس دستور فرمود:

تسلبی ثلاثا.

3 شبانه روز لباس سیاه بپوش.

این دیگر دستور پیغمبر است. آقای ابن جوزی در غریب الحدیث دارد که

السلب الثیاب السود. تسلبت و سلبت.

یعنی لباس سیاه پوشید.

تسلبی ثلاثا ثم اصنعی ما شئت.

3 شبانه روز لباس سیاه بپوش

سیر اعلام النبلاء ج 3 ص 267،از ابو رزین نقل می کند:

بعد از شهادت امیر المومنین سلام الله علیه که همان روزی که حضرت را دفن کردند حضرت امام مجتبی در مسجد سخنرانی کرد

خطبنا الحسن بن علی و علیه ثیاب سود و عمامه سوداء.

امام مجتبی در عزای پدرشان لباس سیاه پوشیده بود و عمامه سیاه هم بر سر کرده بود. این مطلب نه از بحار و دیگر کتابهای شیعه بلکه از سیر اعلام النبلاء ذهبی ج 3 ص 267 نقل شده است.

بررسی دلایل مخالفین

مخالفین سیاه پوشیدن ادعا دارند هر کسی که لباس سیاه بپوشد اهل آتش جهنم است.

وبإسناده عن حذیفه بن منصور أنّه قال : کنت عند أبی عبدالله علیه‌السلام بالحیره فأتاه رسول أبی العباس الخلیفه یدعوه فدعا بممطر أحد وجهیه أسود والآخر أبیض فلبسه ، ثمّ قال علیه‌السلام : أمّا أنّی ألبسه وأنا أعلم أنّه لباس أهل النار.

ورواه فی ( العلل ) عن أبیه ، عن محمّد بن یحیى ، عن محمّد بن أحمد بن یحیى ، عن الحسن بن الحسین اللؤلؤی ، عن محمّد بن سنان ، عن حذیفه بن منصور.

ورواه الکلینی، عن أبی علی الأشعری ، عن بعض أصحابه ، عن محمّد بن سنان.

وسائل الشیعه ط-آل البیت ، الحر العاملی، الشیخ أبو جعفر الحر العاملی، الشیخ أبو جعفر ، جلد : 4 صفحه : 384

من در حیره خدمت امام صادق بودم فرستاده ابی جعفر منصور دوانقی آمد و گفت: ابو جعفر منصور می گوید شما بیایید پیش ما، یک پالتویی را ( که دورو داشت ) برداشت. یک طرفش سفید بود و یک طرف دیگر سیاه بود. من این لباس را می پوشم و می دانم که این لباس، لباس اهل آتش جهنم است.

عن بعض أصحابه اینجا روایت مرسل می شود، قطع شد.

حذیفه بن منصور؛ او کسی است که از ولات بنی امیه بوده در زمان مهدی عباسی، هادی عباسی، ابو جعفر، منصور دوانقی، وزیر اینها بوده است، پس سندا کاملا مخدوش است. این از دیدگاه شیعه به هیچ وجه قابل استناد نیست.

در علل الشرائع شیخ صدوق ج 2 ص صفحه : 346 این روایت آمده که کسی از امام صادق سلام الله علیه سوال کرد که آیا من می توانم در عرقچین سیاه نماز بخوانم؟ حضرت فرموده نه نمیتوانی که آن لباس اهل آتش است :

باب العله التی من أجلها لا تجوز الصلاه فی سواد

1 أَبِی (رحمه الله) قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى الْعَطَّارُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ قُلْتُ لَهُ أُصَلِّی فِی قَلَنْسُوَهِ السَّوْدَاءِ قَالَ لَا تُصَلِّ فِیهَا فَإِنَّهَا لِبَاسُ أَهْلِ النَّارِ

سهل بن زیاد کسی است که نجاشی می گوید ضعیف است، شیخ طوسی تضعیف کرده است، آقای ابن غضائری تضعیف کرده است و مذهب فاسد دارد، آیت الله العظمی خوئی هم در معجم رجالشان صریحا می گویند ما به روایات سهل بن زیاد عمل نمی کنیم.

محمد بن سلیمان مجهول است.

عن رجل از یک مردی ( راوی مجهول ).

باز هم روایت شد مرسل، اضافه بر اینکه سند هم ضعیف است روایت مرسل است این روایت به هیچ وجه صلاحیت برای استناد ندارد.

روایتی است که مرحوم شیخ صدوق در علل الشرایع، ج 2 ص 146 نقل می کند که لباس سیاه لباس فرعون است :

وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى الْیَقْطِینِیِّ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ یَحْیَى عَنْ جَدِّهِ الْحَسَنِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ جَدِّی عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (ع) قَالَ فِیمَا عَلَّمَ أَصْحَابَهُ لَا تَلْبَسُوا السَّوَادَ فَإِنَّهُ لِبَاسُ فِرْعَوْنَ

محمد بن عیسی بن عبید یقطینی مرحوم شیخ صدوق او را ثقه نمی دانند.

قاسم بن یحیی راوی ضعیف است

حسن بن راشد کاملا ضعیف است چون از دوستداران بنی امیه بوده است.

 

Print Friendly, PDF & Email