مقایسه پاسخ های میان رس شنوایی در افراد دو زبانه ترکی – فارسی با افراد تک زبانه فارسی زبان .

سودابه شکری : کارشناس ارشد شنوایی شناسی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

قاسم محمدخانی : مربی گروه شنوایی شناسی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

اکرم پوربخت : استادیار گروه شنوایی شناسی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

شهره جلایی : دانشیار گروه فیزیوتراپی ، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

رویا ثنایی : کارشناس ارشد شنوایی شناسی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

 

چکیده

مقدمه: افراد دوزبانه مجبور به کنترل تداخل دو زبان هستند تا از استفاده  ی غیرعمدی از زبان غیر هدف جلوگیری کنند. در سطح زیرقشری، هسته های قاعده ای و تالاموس در کنترل دو زبان در دوزبانه نقش دارند.

از آنجا که مولدهای پاسخ های میانرس شنوایی (AMLRs (نیز در مسیرهای تالاموسی- قشری قرار دارند. هدف این مطالعه مقایسه پاسخ های میانرس شنوایی افراد دو زبانه زودهنگام آذری _ فارسی با افراد تک زبانه فارسی می باشد.

مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی مقایسه ای روی 37 فرد دوزبانه زودهنگام آذری _ فارسی با میانگین سنی77/21 سال و 37 فرد تک زبانه فارسی با میانگین سنی02/22 سال در دو جنس انجام شد. آزمون AMLRs در دو گروه با محرک کلیک ثبت شد و دامنه و زمان نهفتگی امواج در دو گروه مورد مقایسه قرار گرفت.

همچنین میزان همبستگی استفاده از زبان آذری با اجزا پاسخ های میانرس شنوایی در افراد دو زبانه بررسی شد.

یافته ها: میانگین دامنه Pa-Na با محرک کلیک در گوش راست گروه دو زبانه بیشتر از گروه تک زبانه می باشد (0/04=P). میانگین دامنه Pa-Nb درگوش راست (0/01=P ) و چپ (0/03=P ) گروه دو زبانه بیشتر از گروه تک زبانه بود.

همچنین بین میزان استفاده از زبان آذری و دامنه r=0/427) (P=0/01) Na-Pa) و Pa-Nb (r=0/348) (P=0/04) در افراد دو زبانه همبستگی مشاهده شد.

نتیجه گیری: پتانسیل های برانگیخته میانرس شنوایی در بزرگسالان از ثبات مطلوبی برخوردار است .از آنجائی که این مطالعه بهبودی را در دامنه AMLRs در افراد دو زبانه که سطح مهارت بالایی در هر دو زبان دارند و به طور متداول در زندگی روزمره از هر دو زبان استفاده می کنند را نسبت به تک زبانه ها نشان داد، در نظر گرفتن این مورد در آزمون پاسخ های میانرس شنوایی توصیه می شود.

کلیدواژه ها: دوزبانگی- تالاموکورتیکال- پاسخهای برانگیخته میانرس شنوایی،کلیک، زمان نهفتگی، دامنه

ارجاع: .شکری سودابه، محمدخانی قاسم، پوربخت اکرم، جلالی شهره، ثنایی رویـا. مقایسه پاسخهای میان رس شـنوایی در افـراد دو زبانه ترکی – فارسی با افراد تک زبانه فارسی زبان. پژوهش در علوم توانبخشی 1392؛ 9 (5)

 

مقدمه

در 30 سال اخیر تحقیقات در مورد پردازش در دوزبانه ها افزایش یافته است (1). زبانشناسان فراگیری همزمان دوزبان در کودکان را دوزبانگی می نامند و به فردی که این عمل را
انجام می دهد دوزبانه می گویند.

فردی که از ابتدای تولد در معرض دو زبان باشد دوزبانه همزمان نامیده می شود(2). مطالعات، تفاوت های آناتومیکی و عملکردی در قشر مغز افراد دوزبانه و همچنین شواهدی از تفاوت در فعالیت عصبی آن ها را نشان داده اند (3) .نشان داده شده است که در سطح زیرقشری هسته های قاعدهای (Basal ganglia) (4) و تالاموس (5) در کنترل دو زبان در دو زبانه ها
درگیرند.

استریاتوم (Striatum) مخصوصاً رأس هسته های دمی(nucleus Caudate) نیز در عملکردهای زبانی بیشتر مثل کنترل زبان مورد استفاده دو زبانه ها مفید می باشد (6).

پاسخهای میان رس شنوایی (middle Auditory responses latency ؛ AMLRs) شامل امواجی است که طی10 تا 60 میلی ثانیه پس از ارائه محرک صوتی ثبت می گردند (7).

مولدهای پاسخ AMLRs در مسیرهای تالاموسی – قشری قراردارند؛ علاوه بر این برخی نواحی زیر قشری دستگاه شنوایی به خصوص جسم زانویی داخلی، تالاموس و بخشهایی از کولیکولوس تحتانی و قشر شنوایی اولیه نیز در تولید آن نقش دارند (8).

امواج AMLRs را می توان با ثبات مناسبی در بزرگسالان ثبت نمود (9-11). از AMLRs در ارزیابی تشخیصی شنوایی (12 ,13) و عملکرد نورولوژیک سطوح بالای راه های آوران شنوایی (14 ,15) استفاده میشود. در کاربرد بالینی از زمان نهفتگی امواج Na ، Pa و Nb بر حسب میلی ثانیه و دامنه Pa-Na و Pa-Nb بر حسب میکرو ولتاژ استفاده می گردد (8).

Krizman و همکاران رمزگذاری صدا توسط قسمت های ساب کورتیکال در دو زبانه ها را با استفاده از sounds های دوزبانه در Auditory Brain stem responses اسپانیایی _ انگلیسی16-18 ساله مورد بررسی قرار دادند.

یافته های آنها نشان داد دو زبانه ها در مقایسه با تک زبانه ها بازنمایی ساب کورتیکال بیشتری را در فرکانس پایه (fundamental frequency) نشان می دهند ، بنابراین مطالعه آنها نقش بیشتر مناطق ساب کورتیکال در صداهای گفتاری و توجه انتخابی پایه را نشان داد (16).

با وجود اینکه تا کنون پتانسیلهای وابسته به رخداد (Event Related Potential) و مطالعات PET ،FMR و MEG  برای مشاهده اثرات دوزبانگی روی قشر مغز انجام شده است، نقش دوزبانگی و مهارت زبانی و به کارگیری دو زبان در گویش و نگارش بر سطح کارکرد قسمت های تالاموکورتیکال مغز توسط آزمونهای الکتروفیزیولوژی در افراد فارسی زبان بررسی نشده است .

با توجه به درگیری مناطق ساب کورتیکال به ویژه تالاموس در افراد دوزبانه (17) و از طرف دیگر با توجه به منشأ تالاموکورتیکال امواج AMLRs ،هدف این مطالعه مقایسه میانرس شنوایی در افراد دو زبانه زودهنگام آذری _ فارسی و تک زبانه فارسی می باشد و از آنجا که یافته های AMLRs با محرک کلیک قابل تعمیم به یافته های گفتاری نمی باشد در این مطالعه تنها برانیم که تأثیرات احتمالی که دو زبانگی بر کارکرد این بخش از مغز و نهایتاً روی زمان نهفتگی و دامنه امواج AMLRs می گذارد را تعیین کنیم.

 

مواد و روش ها

این مطالعه توصیفی _ تحلیلی مقطعی مقایسهای روی 37 فرد دو زبانه زودهنگام آذری _ فارسی 19-24 ساله با میانگین سنی2/1 ± 21/77 سال (19 مرد و 18 زن ) به عنوان گروه مورد و 37 فرد تک زبانه فارسی 19-25 ساله با میانگین سنی2/5± 22/02 سال (17 مرد و20 زن ) به عنوان گروه شاهد در کلینیک شنوایی شناسی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران طی 3 ماه در پاییز 91 انجام شد.

افراد مورد مطالعه به روش نمونه گیری تصادفی ساده از طریق قرعه کشی، از دانشجویان دو زبانه آذری _ فارسی و دانشجویان تک زبانه فارسی زبان مشغول به تحصیل در سال
تحصیلی 91-92 در مقطع کارشناسی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران که شرایط ورود به مطالعه را دارا بودند و تمایل به شرکت در انجام این طرح را داشتند انتخاب شدند.

تمامی آزمون های انجام شده در این مطالعه غیرتهاجمی بوده و سطح ارائه تحریکات مخاطره آمیز نبود، با این حال کلیه افراد تحت مطالعه توضیحات کاملی در زمینه نحوه انجام آزمایش دریافت کرده و با اطلاع کامل و با تمایل خود در این پژوهش شرکت کرده و قبل از ورود به پژوهش فرم رضایتنامه کتبی را امضاء کردند.

معیارهای ورود به مطالعه شامل داشتن شنوایی نرمال (آستانه شنوایی بالای dBHL15 و داشتن تمپانوگرام نوع An و وجود رفلکس اکوستیک همان طرفی و دگرطرفی (18) ، راست دستی، نبود سابقه ضربه به سر یا تصادف یا کار در محیط پر سر و صدا، عدم ابتلا به بیماری های نرولوژیکی، صرع، لکنت، نبود سابقه جراحی مغز و مصرف داروهای اعصاب و روانگردان یا داروی خاص بود.

با فرض اینکه پلاستی سیستی مغز در گروهی که زبان دوم را در مراحل ابتدایی آموخته باشند بیشتر بود (2) و این که دوزبانه های تأخیری مهارت کمتری نسبت به دو زبانه های همزمان داشتند (19) و جهت ثابت کردن اثر سن اکتساب زبان، دو زبانه های زود هنگام برای مطالعه انتخاب شدند.

یعنی افرادی که از قبل از 3 سالگی در معرض هر دو زبان آذری و فارسی بوده (20) و در محیط خانه و اجتماع قادرند به هر دو زبان صحبت کنند. در صورت عدم تمایل به ادامه آزمایش و عدم توجه و همکاری ضعیف فرد و در صورت از دست رفتن شرایط ورود به مطالعه، افراد از مطالعه کنار گذاشته شدند.

از آنجا که افراد دو زبانه با مهارت کم نسبت به افراد دو زبانه با مهارت زیاد، علیرغم سن اکتساب زبان یکسان پاسخ قشری متفاوتی دارند (19) ، در این مطالعه سطح مهارت زبانی افراد توسط پرسشنامه خود ارزیاب و به روش (visualanalogue scale ؛ VAS) مشخص شد (20) .

VAS یک خط 10 سانتیمتری بدون علامت است و دو انتهای خط دو سر طیف مهارتی را نشان می دهد. از فرد خواسته شد در هر دو زبان آذری و فارسی به طور جداگانه، در 4 سطح خواندن، نوشتن، صحبت کردن و گوش کردن مهارتش را تخمین بزند و در نهایت میانگین 4 مقدار تعیین شده و به عنوان سطح مهارت فرد در آن زبان بیان گردید (1-2/5 ضعیف ، 2/5-5 متوسط ، 5/5-7 خوب ، 7/5-10 عالی) در این مطالعه همه دوزبانه ها سطح مهارت عالی در هر دو زبان داشتند.

میزان استفاده از زبان آذری و فارسی نیز توسط پرسشنامه به طور جداگانه در 4 سطح خواندن، نوشتن، صحبت کردن و گوش کردن در موقعیت های مختلف شامل رادیو و تلوزیون، خانواده، دانشگاه، دوستان، فعالیت های مختلف (ورزش، موسیقی و …) بر اساس میزان استفاده بر حسب ساعت تعیین شد و در نهایت مقادیر با هم جمع شدند (21).

میانگین سطح مهارت و سطح استفاده جاری از زبان فارسی و آذری در گروه دو زبانه در جدول 1 نشان داده شده است.

افراد شرکت کننده در پژوهش ابتدا مورد اتوسکوپیو آزمون شنوایی صوت خالص و آزمون ایمیتانس و رفلکس اکوستیک (همان طرفی و دگر طرفی) قرار گرفتند. در مرحله بعد آزمون
AMLRs توسط دستگاه الکتروفیزیولوژی ChartreICS (ساخت شرکت GNOtometrics امریکا) که با دستگاه B&K SLM 2250 کالیبره شده بود، گرفته شد.

برای انجام آزمون AMLRs افراد روی تخت دراز کشیدند واز آن ها خواسته شد در طول انجام آموزش هوشیار بوده و چشمانشان را باز نگه دارند. ابتدا محل الکترودها توسط ژل تمیز شد و الکترودها در محل مورد نظر قرار گرفتند. از آنجا که الکترودهای روی هر نیمکره فعالیت لوب تمپورال شنوایی را کشف میکنند ولی الکترودهای خط وسط فعالیت ساختارهای ساب کورتیکال مثل تالاموس را کشف میکنند (7) ؛ الکترود فعال روی پیشانی نزدیک خط رویش مو، الکترود مرجع روی ماستوئید دو طرف و الکترود زمین روی قسمت پایین پیشانی قرار گرفت.

امپدانس الکترودی مورد قبول برای همه شرکت کنندگان کمتر از 5 کیلو اهمو امپدانس بین الکترودی کمتر از 2 کیلو اهم در نظر گرفته شد. محرک کلیک 100 میکرو ثانیه ای با شدت 70dBnHL و پلاریته انبساطی (Rarefaction ) و ریت 7،1 از طریق گیرنده داخل گوشی به هر فرد ارایه شد. فعالیت نروالکتریکال به وسیله الکترودها جمع آوری شده و از فیلتر باندگذر 10-300 هرتز عبور داده شد. پنجره ی زمانی 70 میلی ثانیه و تعداد کل 1000تحریک برای هر مرحله در نظر گرفته شد .

برای بررسی تکرارپذیری امواج هر گوش دو بار ارزیابی شد و در صورت تکرارپذیری قابل قبول امواج، موج اولیه جهت تجزیه تحلیل آماری مورد استفاده قرار گرفت (8) . امواجی که بیش از
15 %پاسخ کاذب داشتند مورد قبول واقع نشدند (22).

زمان نهفتگی امواج با توجه به زمان ظهور قله آنها نسبت به ابتدای شروع محرک اندازه گیری شد و دامنه امواج هم نسبت به قعر و یا اوج قبلیشان محاسبه شد. در شکل 1 و 2 نمونه ای از امواج AMLRs ثبت شده از دو فرد تک زبانه و دو زبانه نشان داده شده است.

جهت تجزیه تحلیل دادهها در نرمافزارSPSS نگارش 17 ، ابتدا نمونه ها از نظر توزیع نرمال مورد بررسی قرار گرفتند و به علت وجود شرایط پارامتریک (0/05>P) از آزمون test-t جهت مقایسه دو گروه استفاده شد. جهت تعیین رابطه بین سطح استفاده جاری از زبان ترکی و فارسی با میانگین دامنه و زمان نهفتگی امواج AMLRs از آزمون ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. سطح معنیداری 0/05 لحاظ شد.

 

یافته ها

زمان نهفتگی و دامنه امواج AMLRs در تمام افراد هر یک از گروه های تک زبانه و دو زبانه قابل شناسایی بود. کلیه امواج پایدار بوده و قابلیت تکرار پذیری بالایی داشتند. میانگین دامنه و زمان نهفتگی امواج AMLRs در گوش راست و چپ افراد تک زبانه و دوزبانه در جدول 2 نشان داده شده است.

جدول2. میانگین زمان نهفتگی (میلیثانیه) و دامنه (میکروولت) پاسخ های میانرس شنوایی برای گوش راست و چپ مردان و زنان تک زبانه و دو زبانه و نتایج test-t مقایسه گروه های تک زبانه و دو زبانه به تفکیک گوش(74=n) با استفاده از آزمون test-t ،در مقایسه بین نتایج دو جنس تفاوت معنی داری بین زن و مرد در هریک از گروه های تک زبانه و دوزبانه دیده نشد (جدول 3 ) .

در مقایسه نتایج دو گوش تفاوت معنی داری در زمان نهفتگی Na در زنان دوزبانه (0/04=p) و دامنه Pa-Na در مردان تک زبانه ( p=0/009) و دامنه Na-Pa در زنان دو زبانه ( p=0/01) بین گوش چپ و راست دیده شد. در مقایسه بین گروه های تک زبانه و دو زبانه به تفکیک گوش، میانگین دامنه Pa-Na درگوش راست و چپ گروه دو زبانه بیشتر از گروه تک زبانه بود ولی از لحاظ آماری فقط بین مقادیر گوش راست تفاوت معنی دار داشت (0/04=p) ( نمودار 1 ).

میانگین دامنه Nb-Pa بین دو گروه تک زبانه و دو زبانه در هر دو گوش تفاوت معنیداری را نشان داد به گونه ای که این متغیر در گوش راست (0/01=p) و چپ (0/03=p) گروه دوزبانه بیشتر از گروه تک زبانه بود (جدول 2 ،نمودار 2).

میانگین زمان نهفتگی NbNa,Pa ،گروه دوزبانه در مقایسه با گروه تک زبانه اختلاف معنی داری نشان نداد (0/05<P). در بررسی تأثیر سطح استفاده جاری از زبان آذری و فارسی بر امواج AMLRs همبستگی مثبت بین میزان استفاده از زبان آذری و دامنه Na-Pa (p=0/01) (r=0/427 ) و Pa-Nb (p=0/04) (r=0/348) در افراد دو زبانه مشاهده شد؛ به طوریکه هر چه میزان استفاده از زبان آذری بیشتر بود دامنه AMLRs بیشتری مشاهده می شد.

* میانگین دامنه Nb-Pa در گو ش راست گروه دو زبانه بیشتر از گروه تک زبانه بود.
** میانگین دامنه Nb-Pa درگوش چپ گروه دو زبانه بیشتر از گروه تک زبانه بود.

 

بحث

همانطور که گفته شد، با توجه به دخالت مناطق ساب کورتیکال به ویژه تالاموس در افراد دوزبانه (17) و از طرف دیگر با توجه به منشأ تالاموکورتیکال امواج AMLRs، هدف این مطالعه مقایسه پاسخ های میانرس شنوایی در افراد دوزبانه آذری_فارسی و تک زبانه فارسی بود.

امواج AMLRs در این مطالعه با ثبات مناسبی ثبت شد، سایر محققان نیز چنین نتایجی را در بزرگسالان گزارش کرده اند(9-11). در توافق با مطالعه Ozdamar و Kraus زمان نهفتگی و دامنه امواج AMLRs در 100 % افراد شرکت کننده در هر یک ازگروه های تک زبانه و دو زبانه قابل شناسایی بود (23).

میانگین زمان نهفتگی برای Na و Pa در این مطالعه مشابه یافته های (2010) Al-Saif روی 34 کودک 4-11 سال بود (24) ولی در مطالعه حاضر میانگین زمان نهفتگی موج Nb کمتر و میانگین دامنه امواج بیشتری نسبت به یافته های Al-Saif به دست آمد که احتمالاً به علت رنج سنی پایین شرکت کنندگان در مطالعه Al-Saif بود،

در این سن بلوغ کافی در امواج AMLRs رخ نداده است و باعث تأخیر در زمان نهفتگی و کاهش دامنه این امواج می شود . در مقایسه بین نتایج دو جنس تفاوت معنیداری بین زن و مرد در هریک از گروه های تک زبانه و دوزبانه دیده نشد. در بررسی نقش سمت تحریک و مقایسه نتایج دو گوش تفاوت معنی داری در زمان نهفتگی Na در زنان دوزبانه و دامنه  Pa – Na در مردان تک زبانه و دامنه Pa-Na در زنان دو زبانه بین گوش چپ و راست دیده شد در سایر موارد تقاوت معنی داری بین دو گوش مشاهده نشد.

این موارد در توافق با یافته های Al-Saif می باشد که در آن نیز تفاوت جنسیتی دیده نشد و تفاوت بین گوشی به تفاوت دو سمت نسبت داده شد (24) . به دلیل میزان بالای تغییرپذیری زمان نهفتگی در امواج AMLRs معمولاً از زمان نهفتگی به عنوان ملاک قطعی در تفسیر امواج استفاده نمی شود و از مقادیر دامنه به عنوان معیار استفاده می شود (7).

طبق مطالعه Davis  (1976) افزایش دامنه در یک گوش میتواند به علت قرارگیری الکترود رفرنس روی ماستوید و جمع آوری فعالیت مایوژنیک باشد.

این فعالیت مایوژنیک ناشی از عضله پشت گوشی و عضلات گردن می باشد و رفلکس سونوموتور (reflex sonomotor) نامیده می شود.

زمان نهفتگی در حدود 12 میلی ثانیه دارد به همین علت باعث افزایش دامنه در امواج ابتدایی AMLRs می شود (25) از آنجا که در مطالعه حاضر نیز الکترود رفرنس در روی ماستوید قرار داشت این افزایش دامنه احتمالاً مربوط به آرتی فکت عضله پشت گوشی می باشد و در امواج بعدی این افزایش دامنه دیده نشد.

بنابراین احتمالاً اختلافات مشاهده شده بین دو گوش در این تحقیق چندان به لحاظ بالینی معنیدار نمی باشد. در مقایسه بین گروههای تک زبانه و دوزبانه به تفکیک گوش، میانگین دامنه Pa-Na در گوش راست و چپ گروه دوزبانه بیشتر از گروه تک زبانه بود و از لحاظ آماری هم بین مقادیر گوش راست تفاوت معنیدار داشت.

همانطور که گفته شد شانس تداخل آرتی فکت عضله پشت گوشی به علت زمان نهفتگی کم (12 میلی ثانیه ) با امواج ابتدایی وجود دارد و شاید میزانی از افزایش دامنه Pa-Na با محرک کلیک که در هر دو گوش مشاهده شده مربوط به آن باشد.

بخش دیگری از این افزایش دامنه را میتوان به قسمت های MGB (تالاموس) و کورتکس شنوایی اولیه نسبت داد (26).

کورتکس شنوایی راست و چپ به طور یکسان سازمان بندی شده اند، در پاسخ به این که چرا پاسخهای تحت کورتکس لترالیزه شده هستند میتوان گفت مکانیسم های کنترل
کورتیکوفیوگال نزولی می توانند روی پردازش اطلاعات در ساقه مغز و سطوح تالامیک اثر گذارند مشخص شده است که ورودی کورتیکوفیوگال نزولی همان طرفی از دگر طرفی قویتر هستند و این میتواند توضیحی برای لترالیزه شدن پاسخه ای ساب کورتیکال باشد (27).

و هم چنین از آنجا که در نیمکره چپ که نیمکره غالب زبانی است؛ شیار تمپورال فوقانی، شکنج تمپورال میانی، شکنج آنگولار و لوب فرونتال خلفی در تشخیص کلمات نقش فعالی دارند (16). نتایج این مطالعه بهبودی در پاسخهای Nb-Pa با محرک کلیک در گوش راست دو زبانه ها را نشان داد.

میانگین دامنه Nb-Pa بین دو گروه تک زبانه و دو زبانه در هر دو گوش تفاوت معنیداری را نشان داد به گونهای که این متغیر در گوش راست و چپ گروه دوزبانه بیشتر از گروه تکزبانه بود. در مطالعه (Raghuraj (2004 که اثر یوگا روی AMLRs با محرک کلیک را روی مردان 18-33 ساله بررسی کرد افزایش دامنه Nb مشاهده شد که وی علت آن را افزایش فعالیت مولدهای سازنده آن دانست (26).

از آنجا که احتمال تداخل آرتی فکت عضله پشت گوشی با امواج انتهایی بسیار کم است (26) احتمالاً افزایش دامنه Nb-Pa در گروه دوزبانه نیز به معنی فعالیت مؤثر ژنراتورهای عصبی سازنده آنها است .

این یافته در توافق با یافته های (2012) Krizman و همکاران است که با استفاده از sounds Auditory Brain stem responses (cABR) روی افراد 16-18 ساله نشان دادند مغز دوزبانه های اسپانیایی-انگلیسی متحمل تخصصی شدن عصبی زیادی در ساختارهای کورتکس وساب کورتکس می شود این تخصص یافتگی را به محیط زبانی پیچیده دوزبانه ها شامل تنوع در واجها، آواها و ساختارهای گرامری نسبت داد (16).

مولدهای MLRs نورون هایی در قسمت تالاموکورتیکال مغزند که زمینه پردازش شنوایی مرکزی را فراهم میکنند (22).

بهبود پاسخهای MLRs در دوزبانه ها میتواند نشاندهنده مؤثر بودن بیشتر مناطق ساب کورتکس و مناطق کورتکس شنوایی اولیه (7) باشد. که می توان آن را به استفاده متداول افراد از دو زبان و کنترل تداخل دوزبان توسط مناطق زیرقشری، هسته های قاعده ای و تالاموس که در کنترل دو زبان در دو زبانه ها دخالت دارند (17) نسبت داد و افزایش دامنه امواج AMLRs در دو زبانه ها را به فعالیت بیشتر در سطح تالاموکورتیکال این افراد مربوط دانست (20)

دلیل دیگر افزایش دامنه برای امواج AMLRs ،کاهش مهار عملکرد کورتکس توسط مناطق تحت کورتکس توسط گابا می باشد (7). از آنجا که در این مطالعه از محرک کلیک استفاده شد می توان فرض را بر این گذاشت که به علت این که این محرک غیرزبانی ست و نیازی به کنترل زبانی توسط مناطق تحت کورتکس در فرد دوزبانه ندارد میتواند باعث کاهش مهار و افزایش دامنه شود و در صورت استفاده از محرک گفتاری این نتیجه عکس می شود.

تحقیقات بیشتری نیاز است تا تأثیر محرک گفتار در دو زبان فرد دوزبانه روی AMLRs که احتمالاً باعث افزایش مهار و کاهش دامنه می شود را تعیین کند.

در دوزبانه ها بین سطح استفاده جاری از زبان ترکی و دامنه Pa-Na و Nb-Pa در در افراد دو زبانه همبستگی مثبت مشاهده شد؛  به طوریکه هر چه میزان استفاده از زبان آذری بیشتر بود دامنه AMLRs بیشتر می شد.

با توجه به این که زبان رسمی کشور ایران فارسی می باشد و این افراد اکنون در اجتماع بیشتر در معرض زبان فارسی می باشند (جدول 1). وجود همبستگی بین زبان آذری و دامنه میتواند حاکی از این باشد که افزایش استفاده از زبان آذری باعث سوییچ زبانی بیشتر در این افراد در نتیجه افزایش فعالیت تالامو کورتیکال می شود. دوزبانه ها به علت گوش کردن و صحبت کردن به دو زبان محیط زبانی غنی ای را تجربه می کنند که این باعث مزیت هایی در سیستم شنوایی و اجرایی در دو زبانه ها نسبت به تک زبانه ها می شود (16).

 

نتیجه گیری

این مطالعه بهبودی را در دامنه پاسخ های میانرس شنوایی در افراد دو زبانه که سطح مهارت بالایی در هر دو زبان دارند و به طور متداول در زندگی روزمره از هر دو زبان استفاده میکنند را نسبت به تک زبانه ها نشان داد، که این امر می تواند ضرورت نیاز به یک نرم مقدماتی در مورد تأثیر دو زبانگی بر پاسخ های میانرس شنوایی را پیشنهاد دهد.

 

محدودیت ها

تغییرپذیری زیاد در زمان نهفتگی و نبود مقادیر نرم و تنوع در مرفولوژی امواج AMLRs را می توان از جمله محدودیت های پزوهش حاضر برشمرد.

 

پیشنهادها

در مطالعه حاضر از افراد دو زبانه آذری _فارسی استفاده شد، بررسی پاسخهای میانرس شنوایی در سایر افراد دوزبانه مثل کردی _فارسی یا انگلیسی_ فارسی و مقایسه نتایج آن با افراد دوزبانه آذری _فارسی و تک زبانه می تواند در بررسی اثرات دو زبانگی بر AMLRs مفید باشد.

 

تشکر و قدردانی

این مقاله نتیجه طرح تحقیقاتی مصوب دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران به شماره قرارداد 1391/د/828/260/ است.

 

References

Van Heuven W, Dijkstra T. Language comprehension in the bilingual brain: fMRI and ERP support for
psycholinguistic models. Brain Res Rev 2010 -64(1)104-22

Mohades SG, Struys E, Van Schuerbeek P, Mondt K, Van De Craen P, Luypaert R. DTI revealsstructural
differences in white matter tracts between bilingual and monolingual children. Brain Res 2012-1435-72-80

Onoda RM, Pereira LD, Guilherme A. Temporal Processing and Dichotic Listening in bilingual and non-bilingual
descendants. Braz J Otorhinolaryngol 2006-72(6)-46-737

Fabbro F, Peru A, Skrap M. Language disorders in bilingual patients after thalamic lesions. Journal of
Neurolinguistics 1997-10(4)347-67

Fabbro F, Peru A, Skrap M. Language disorders in bilingual patients after thalamic lesions. Journal of
Neurolinguistics١٩٩٧; ١٠ (۴): 347–67

Fabbro F. The neurolinguistics of bilingualism: An introduction: Psychology Pr;1999

Wahl M, Marzinzik F, Friederici AD, Hahne A, Kupsch A, Schneider G-H, et al. The human thalamus processes
syntactic and semantic language violations. Neuron ٢٠٠٨; ۵٩ (۵):695-707

Hall JW. New handbook of auditory evoked responses.1st ed. Boston: Pearson;2007

Burkard RF, Eggermont JJ, Don M. Auditory evoked potentials: basic principles and clinical application. 1st ed.
Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins;2007

Ponton CW, Eggermont JJ, Coupland SG, Winkelaar R. Frequency-specific maturation ofthe eighth nerve and
brain stem auditoryauditory pathway: Evidence from derived auditory brain stem responses (ABRs). J Acoust Soc
Am ١٩٩٢; 91(3): 1576-86

Davis H, Hirsh S, Turpin L. Possible utility of middle latency responses inelectric response audiometry. Adv
Otorhinolaryngol 1983 (31); 208-16.

Kraus N, Ian Smith D, Reed NL, Stein LK, Cartee C. Auditory middle latency responses in children: effects of
age and diagnostic category. Electroencephalogr Clin Neurophysiol ١٩٨۵; ۶٢(۵): 343-51..

Kavanagh K, Lee A, Richard S. Auditory brainstem and middle latency responses. Ann Otol Rhinol Laryngol
Suppl ١٩٨۴; ٩٣ (١٠٨): 1-12 .

Psillas G, Daniilidis J. Low-frequency hearing assessment by middle latency responses in children with Pervasive
developmental disorder. Int J Pediatr Otorhinolaryngol ٢٠٠٣;۶٧ (۶): 613-9.

Purdy SC, Kelly AS, Davies MG. Auditory brainstem response, middle latency response, and late cortical evoked
potentials in children with learning disabilities. J Am Acad Audiol ٢٠٠٢; ١٣(٧): 367-82

Hesse PAS, Gerken GM. Amplitude^intensity functions for auditory middle latency responses in
hearing-impaired subjects. Hearing Research ٢٠٠٢;١۶۶(١): 143-9.

Krizman J, Marian V, Shook A, Skoe E, Kraus N. Subcortical encoding of sound is enhanced in bilinguals and
relates to executive function advantages. Skip to main page content ٢٠١٢;١٠٩(٢٠):٨١-٧٨٧٧ .

Giussani C, Roux F-E, Lubrano V, Gaini S, Bello L. Review of language organisation in bilingual patients: what
can we learn from direct brain mapping? Acta Neurochir (Wien). ٢٠٠٧; ١۴٩(١١): 1109-16..

Richard w. pure ton evaluation. in: katz j, Gabbay WL, Ungerleider DS, editors. Handbook of clinical audiology.
6sted. Baltimore: Williams & Wilkins; 2009. p.82

Perani D, Paulesu E, Galles NS, Dupoux E, Dehaene S, Bettinardi V, et al. The bilingual brain.Proficiency and
age of acquisition of the second language. Brain١٩٩٨;١٢١(١٠): 1841-52.

Festman J, Rodriguez-Fornells A. Individual differences in control of language interference in late bilinguals are
mainly related to general executive abilities. Behav Brain Funct ٢٠١٠; 6(5).

Khateb A, Abutalebi J, Michel CM, Pegna AJ, Lee-Jahnke H, Annoni J-M. Language selection in bilinguals: a
spatio-temporal analysis of electric brain activity. Int J Psychophysiol.٢٠٠٧; ۶۵(٣): 201-13.

.Schochat E, Musiek F, Alonso R, Ogata J. Effect of auditory training on the middle latency response in children with (central) auditory
processing disorder. Braz J Med Biol Res.٢٠١٠; ۴٣-(8)777-85

zdamar z, Kraus N. Auditory middle-latency responses in humans. Audiology

Al-SaifSS, Abdeltawwab MM, Khamis M. Auditory middle latency responses in children with specific language
impairment. Eur Arch Otorhinolaryngol 2010-269 (6)1697-702

Davis H. Principles of electric response audiometry. Ann Otol Rhinol Laryngol. ١٩٧۶;٨۵( Pt ٣ ٣):1-96

Raghuraj P, Telles S. Right uninostril yoga breathing influences ipsilateral components of middle latency auditory
evoked potentials. Neurol Sci.2004-25(5)274-80

Suga N, Gao E, Zhang Y, Ma X, Olsen JF. The corticofugal system for hearing: recent progress. Proc Natl Acad
Sci U S A..2000-97(22)11807-14

Jella SA, Shannahoff-Khalsa DS. The effects of unilateralforced nostril breathing on cognitive performance. Int J
Neurosci.1993-73(1-2)61-8

تایپ و تولید محتوای دیجیتال این مقاله توسط مجله اینترنتی ائل اوبا صورت گرفته است ،

بدین جهت انتشار آن صرفا با ذکر نام نویسندگان این اثر و نام سایت امکانپذیر خواهد بود.

Print Friendly, PDF & Email