ائل اوبا – رقص در فولکلور آذربایجان از جایگاه ویژه ای برخوردار است. رقص های مردمی آذربایجان قدمتی طولانی دارد. صحنه های رقص ، که در نگاره های سنگی قبوستان منعکس شده ، اثبات روشنی در این مورد است که قدمت آن از 5000 سال تا 40000 سال می رسد.

اولین رقص های آذربایجانی هم مانند رقص های ملل دیگر رقص های آیینی و شکار بود.

طبق ریتم ، رقص های آذربایجانی به 3 گروه تقسیم می شوند.

رقص سنگین و آرام: میرزایی ، توراجی ، اوزون دره.

رقص سبک: تره کمه ، جیرانی.

بریلیانت؛ شیدیرغی ، قایتاغی ، قازاغی ، خان چوبانی.

و اسم برخی از رقص ها مربوط به حرکاتی است که در آن استفاده می شود: سوزمه ، کسمه ، آتلانما ، چولاغی.

رقص های زن و مرد متفاوت است. در رقص های زنانه دامن بلند و حرکات آرام و روان پا مشخص است. تمام دقت رقصنده بر روی حرکات بالا تنه  (شانه ها ، دست ها ، صورت ، بیان صورت و غیره…) معطوف است.

در رقص مردان نشانه اصلی حرکات پاها است. رقصنده مرد بر روی انگشتان پا استاده و به سرعت بر روی زانو فرود می آید و زانو را به زمین میکوبد.

رقص های زنانه از انعطاف پذیری ، هارمونی نرم ، متن ترانه و اشعار (وغزه لی ، نلبه کی ، جیرانی ، توراجی ، ایننابی و غیره…) تشکیل شده است.

در حالی که رقص های مردان شدید تر ، سریع تر ، پر انرژی تر ، جسورانه تر و نمایانگر قدرت ، شهامت و مردانگی است. (قازاغی ، قایتاغی ، خان چوبانی).

رقص ها با نواختن ساز های سنتی همراه است. گروه رقص را  گروه سه گانه نوازنده ها (دو نفر زورناچی و یک نفر ناغارا) و یا (یک نفر تار ، یک نفر کامانچی و یک نفر دف) و غیره… همراهی میکنند.

رقص های مردمی آذربایجان بسیار رنگارنگ است. آنها از نظر ساختار ، طرح و موضوع بسیار متفاوت هستند. رقص های محبوب امروز (هیوا اوغلو ، اوزون دره ، توی ، توراجی ، تره کمه ، ساواش ، شالاخو ، ایننابی ، قیزیل گول ، قازاغی ، قایتاغی ، قوچلی ، لاله ، میصری ، نازنازی ، واغزالی ، یاللی و غیره… را میتوان بیان کرد.

همچنین نمونه هایی از رقص جمعی در بین مردم وجود دارد. قدیمی ترین آنها رقص یاللی است. یاللی هم مانند دیگر رقص های آذربایجانی انواع بسیار زیادی دارد. (رقص “یاللی” به عنوان میراث ملی جمهوری آذربایجان در یونسکو به ثبت رسیده است). یکی دیگر از رقص های جمعی “ساواش” است که در گذشته به طور سنتی توسط رزمندگان اجرا می شد.

ما همچنین رقص های ملی آذربایجانی همچون دربندی ، آشقابادی ، اسقرانی ، قارص و بسیاری دیگر را داریم.

 

تعدادی از رقص های آذربایجانی:

check-mark-3-xxl آباییcheck-mark-3-xxl گلین آتلادیcheck-mark-3-xxl قایتاغیcheck-mark-3-xxl واغزالی
check-mark-3-xxl آلچاگولوcheck-mark-3-xxl گلین گئتیرمهcheck-mark-3-xxl قازاغیcheck-mark-3-xxl ولاچولا
check-mark-3-xxl اسمه کسمهcheck-mark-3-xxl گلین هاواسیcheck-mark-3-xxl قیتقیلداcheck-mark-3-xxl خالاباجی
check-mark-3-xxl آستا قاراباغیcheck-mark-3-xxl گول قیزcheck-mark-3-xxl قیزیل گولcheck-mark-3-xxl خان چوبانی
check-mark-3-xxl آواریcheck-mark-3-xxl گول ماییcheck-mark-3-xxl قیزلار بولاغیcheck-mark-3-xxl یاللی
check-mark-3-xxl آی بئری باخcheck-mark-3-xxl هیوا گولوcheck-mark-3-xxl قوچلیcheck-mark-3-xxl یئرلی
check-mark-3-xxl آذربایجانcheck-mark-3-xxl ایکی آروادلیcheck-mark-3-xxl قوفتاcheck-mark-3-xxl یوز بیر
check-mark-3-xxl بنووشهcheck-mark-3-xxl ایننابیcheck-mark-3-xxl رنگیcheck-mark-3-xxl زوغالی
check-mark-3-xxl بریلیانتcheck-mark-3-xxl کئچی ممه سیcheck-mark-3-xxl شاه سونیcheck-mark-3-xxl هالای
check-mark-3-xxl چال پاپاقcheck-mark-3-xxl کندیریcheck-mark-3-xxl شالاخوcheck-mark-3-xxl شیدیرغی
check-mark-3-xxl جامیش باغا گیردیcheck-mark-3-xxl کسمهcheck-mark-3-xxl ساموخcheck-mark-3-xxl وغزه لی
check-mark-3-xxl چاتدادیcheck-mark-3-xxl کور اوغلوcheck-mark-3-xxl ساری باشcheck-mark-3-xxl نعلبکی
check-mark-3-xxl جهری بگیمcheck-mark-3-xxl کور اوغلونون قایتارماسیcheck-mark-3-xxl شکیcheck-mark-3-xxl سوزمه
check-mark-3-xxl ساواشcheck-mark-3-xxl لالهcheck-mark-3-xxl سمنیcheck-mark-3-xxl آتلاما
check-mark-3-xxl جیرانیcheck-mark-3-xxl میرواریcheck-mark-3-xxl تاراماcheck-mark-3-xxl چولاغی
check-mark-3-xxl چیت تومانcheck-mark-3-xxl میرزاییcheck-mark-3-xxl تره کمهcheck-mark-3-xxl دربندی
check-mark-3-xxl دارچینیcheck-mark-3-xxl میصریcheck-mark-3-xxl تویcheck-mark-3-xxl آشقابادی
check-mark-3-xxl دارتما یاخام جیریلدیcheck-mark-3-xxl موجسمهcheck-mark-3-xxl توراجیcheck-mark-3-xxl اسقرانی
check-mark-3-xxl دسمالیcheck-mark-3-xxl نازنازیcheck-mark-3-xxl اوچ بادام بیر گوزcheck-mark-3-xxl قارص
check-mark-3-xxl انزلیcheck-mark-3-xxl پهلوانیcheck-mark-3-xxl اوزون درهcheck-mark-3-xxl یوردو – یوردو

 

گفتنی است هر کدام از انواع رقص های آذربایجانی در انواع مراسم طنز ، شادی ، ملی ، نمایش ، عید ، عروسی ، ورود عروس به خانه شوهر ، برداشت محصول ، قربانی ، آیینی ، تاریخی  ، نقل داستان ، مراسم های نظامی و غیره… به صورت جداگانه به کار می رود و رقص زنان و مردان ، آهنگ ، آوا و اشعار هر رقص متفاوت از یک دیگر در هر مراسمی است.

منبع: وزارت فرهنگ جمهوری آذربایجان ،  آذرتگ – برگردان فارسی از ائل اوبا

Print Friendly, PDF & Email