هون های خاورمیانه یا هپتالها از آمیزش هون ها و آوارها به وجود آمدند.اینان در سال ۳۵۰ میلادی از جوان – جوان ها جدا شده ،ابتدا به جنوب قزاقستان آمده وسپس به افغانستان و خاور ایران ایلغار آوردند. هون های سفید موجب شدند تا در سال ۳۵۰ میلادی هون های غربی به اروپا کوچ کنند.

هپتالها سرزمین سغدیان را به چنگ آورده و سپس ایران را زیر فشار قرار دادند ولی شاهپور دوم موفق شد پیمان صلحی را با آنان منعقد سازد ، این پیمان سه نسل دوام آورد.هپتالها در زمان بهرام گور، با گذر از رود جیحون به ایران یورش بردند (۴۲۷ میلادی )ولی بهرام گور موفق شد جلوی پیشروی آنان را بگیرد.

در واپسین سالهای پادشاهی یزگرد سوم ، هپتالها دست به دخالت در امور داخلی ایران زدند و گون خان موفق شد با حمایت از ولیعهدی پیروز اورا بر تخت پادشاهی بنشاند (۴۵۹ میلادی).

در سال (۴۸۴ میلادی)هپتالها یا خان های افتالانوس همان پیروز پادشاه ساسانی را شکست داده وکشتند.نام افتالیت نیز به واسطه نام همین خاقان به آنها داده شدو تا انقراض دولت آنها (۵۵۷ میلادی) دوام آورد.

در این جنگ ساسانیان مغلوب هپتالها شده و تن به پرداخت خراج دادند.در این میان مزدک در ایران ظهور کرده و موجب بروز نا آرامی هایی در ایران شد.قباد ،پادشاه ایران آیین مزدک را پذیرفته و به همین علت نیز از پادشاهی برکنار شده و به هپتالها پناهنده شد(۴۹۶ میلادی).

فرمانروای هون قباد را با سی هزار قشون به ایران فرستاده و تاج و تخت را به او برگرداند .قباد نیز با تدابیر مختلف ، آیین مزدکی را برانداخته و به کشتار طرفداران او پرداخت(۴۹۹ میلادی).

هپتالها همچنین ترکستان شرقی و شمال هند را تصرف کرده بودند ولی انوشیروان همراه با ایستمی خان، خاقان گوگ ترک غربی ، هپتالها را شکست دادهو قلمرو آنان را میان خود تقسیم کردند(۵۵۷میلادی).

مرکز هپتالها کابل بوده و موجودیت خود را تا اواسط سده هفتم میلادی در هندوستان حفظ کردند.