ائل اوبا – پیش تر وبسایت جام جم آنلاین با انتشار مقاله ای مدعی شده بود که نشان ماه و ستاره پس از اسلام وارد فرهنگ ترکان شده و تا قبل از آن خبری از این نماد در فرهنگ آنان نبوده ، نویسنده همچنین با استناد به سکه های نیمه دوم دوره حکومت ساسانی  نشان ماه و ستاره را متعلق به ساسانیان میخواند.

این نتیجه گیری های غرض آلود و جاهلانه اگر چه در گذر زمان موجب بی اعتبار شدن آنان خواهد شد معهذا لازم است ضمن پاسخ به نویسنده این مقاله واقعیات انکارناپذیر تاریخی را برای روشن تر شدن ذهن خوانندگان بازگونماییم.

اولین نشانه های حضور ماه و ستاره در سکه های ساسانی مربوط به دوران خسرو یکم معروف به خسرو انوشیروان ، فرزند قباد یکم است. این در حالی است که قبل از آن هون های سفید و گؤگ ترک ها از این نشان بر روی سکه های خود استفاده میکردند ، علت ظاهر شدن یکباره نماد ماه و ستاره در سکه های خسرو انوشیروان که پیش از آن سابقه ای نداشت را میتوان در ازدواج انوشیروان با دختر ایستمی ( پادشاه گؤگ ترک ها ) یافت. به نوشتهٔ مسعودی نام این دختر که مادر هرمز چهارم می‌شد، فاقم و به ثبت ابن بلخی قاقم و به نوشتهٔ یک اثر متأخر تاکوم بوده است. [۱] [۲]

همچنین بازرگانان سغدی که تحت تسلط گؤگ ترک ها بودند با واسطه گری ایران ابریشم های خود را به بیزانس می رساندند . در نتیجه ، مناسبات تجاری جاده ابریشم میان گؤگ ترکها و ساسانیان می تواند دلیل دیگری بر رواج این نماد در سکه های نیمه دوم حکومتی دوره ساسانی باشد. [۳]

در ادامه تعدادی ازسکه های امپراتوری گؤگ ترک و هون های سفید را با نشان ماه و ستاره مشاهده خواهید نمود ، که مهر بطلانی بر ادعای ” استفاده ترکان از این نماد صرفا در تاریخ پس از اسلام ” است.

سکه هون های سفید ( ۴۲۰ – ۵۶۷ میلادی )

023_eloba.ir Ak Hun Parası

022_eloba.ir_Ak-Hun-Parası- AD.-AR-420-567

سکه گؤگ ترک ها

003_gokturk_eloba.ir

 

004_gokturk_eloba.ir

007_gokturk_eloba.ir

006_gokturk_eloba.ir

 

008_gokturk_eloba.ir

 

009_gokturk_eloba.ir011_gokturk_eloba.ir

010_gokturk_eloba.ir

013_gokturk_eloba.ir 7-8.yy

014_gokturk_eloba.ir. M.S.6-7yy

016_gokturk_eloba.ir021_eloba.ir_A Gokturk coin, about 576-600 AD (Kyrgyzstan museum)

 

018_gokturk_eloba.ir. M.S.6-7y

019_gokturk_eloba.ir_500-600

 

پی نوشت ها:

[۱] – رئیس‌نیا، رحیم، «آذربایجان در سیر تاریخ ایران از آغاز تا اسلام»، ص ۵۳۷.

[۲]- رضا ، عنایت الله. ایران و ترکان در روزگار ساسانیان . صفحه ۹۱ تا ۹۲٫

[۳] – Menander Protector, The History of Menander The Guardsman, Translated by R. C. Blockley, Francis Cairns, 2006, Book XVIII-XXII